ارزش گذاری اقتصادی پارک ملی

 

 

يكي از عوامل توسعه پايدار اكولوژيكي ، با ارزش بودن سرمايه هاي محيط طبيعي است . اين مفهوم ارزشي منابع طبيعي ، ناگزير ما را به سوي سوالاتي درباره ميزان و مقدار ارزشگذاري محيطي راهنمايي مي كند كه مي تواند در سطوح مالي رخ دهد .(Asheim, 2000) تلاش هاي موجود براي برآورد ارزش پولي خدمات اكوسيستم نقش مضاعفي در مديريت تلفيقي انسان و سيستم هاي طبيعي ايفا مي كند . در سطح خرد مطالعات ارزشگذاري موجب دستيابي به اطلاعات مربوط به ساختار و كاركرد اكوسيستم ها و نقش متنوع و پيچيده آنها در حمايت از رفاه انساني مي شود و در بعد كلان ، ارزشگذاري اكوسيستم مي تواند در ايجاد و اصلاح شاخص هاي رفاه انساني و توسعه پايدار مشاركت داشته باشد . ارزشگذاري اقتصادي را مي توان به گونه اي مثبت در هر چه بهتر ساختن سياست هاي زيست محيطي دخالت دارد . اين سيستم ها سازوكار لازم براي افزايش رفاه بشر را فراهم مي آورند ، از اينرو كمي و قابل فهم كردن اين منابع اهميت زيادي دارد ( Howarth, 2003) . باتوجه به بحران هاي زيست محيطي در سيستم هاي اقتصادي كشورها ، ارزشگذاري اقتصادي و اقتصاد محيط زيست مي تواند نقش مهمي در رفع مشكلات زيست محيطي ايفا كند . بنابراين اقتصاد محيط زيست مي كوشد تا راه حل مناسبي در نظام اقتصادي براي شناسايي منبع آلودگي ، برآورد خسارت و تعيين ارزش منابع زيست محيطي پيدا كند ( كريم زادگان ، 1383 ) . دلايل ارزشگذاري منابع طبيعي و سيستم هاي محيطي از ديدگاه اقتصاددانان و اكولوژيست ها ، شناخت و فهم منافع زيست محيطي و اكولوژيكي توسط انسان ، ارائه مسائل زیست محيطي كشور به تصميم گيران و برنامه ريزان ، فراهم آوردن ارتباط ميان سياست هاي اقتصادي و درآمد هاي طبيعي ، سنجش نقش و اهميت منابع طبيعي ، تعديل و اصلاح مجموعه محاسبات ملي مانند توليد ناخالص ملي GDP و جلوگيري از تخريب و بهره برداري بي رويه از منابع طبيعي است ( Asheim,2000و Guo,2001 و Vaze,1998 و امير نژاد ، 1385) . هدف اساسي درك اين مطلب است كه رابطه حياتي بين فعاليت هاي اقتصادي و طبيعت بهتر شناخته شود و تصميم گيري هاي عاقلانه اي صورت پذيرد . ارزشگذاري منابع زيست محيطي به عنوان روشي كه ما را در استفاده بهينه از منابع طبيعي كمك مي كند در اجراي وظيفه مديريت زيست محيطي كه به دنبال شناسايي توازن بهينه مصرف منابع طبيعي است ، مي تواند بسيار كارساز باشد . مديريت زيست محيطي مي تواند از علم اقتصاد در برنامه ريزي و تصميم گيري براي يافتن بهترين انتخاب هاي زيست محيطي ، كه باعث صرف مخارج و هزينه هاي گزاف نگردد ، كمك به گيرد (كريم زادگان ، 1383) . براي اين كه به توان تصميم عاقلانه اي در خصوص حفظ كيفيت محيط زيست طبيعي اتخاذ نمود ، اطلاع از خدمات طبيعت و ارزش آنها ، بسيار ضروري است ( باربير ، 1385 ) . براي انتخاب بهترين راه حل از ميان راه حل هاي موجود بايد راه حلي را انتخاب گردد كه بيشترين ارزش را داشته باشد . اغلب تصميم گيري اشتباه بشر در استفاده از منابع طبيعي باعث حصول دستاوردهاي اندك و تخريب بيش از حد محيط زيست شده است . بنابراين با آگاهي از خدمات محيط زيست طبيعي ، اهميت و ارزش آنها مشخص مي شود و به تصميم گيري بخردانه ، براي استفاده از مواهب زيست محيطي منجر شود ( كريم زادگان ، 1383 و آسافو- آجايي ، 1381) . ارزشگذاري پارك هاي ملي و

جنگل ها و ساير مواهب زيست محيطي نيازمند ابزارهاي علمي مي باشد . اين پايان نامه تحت عنوان ، برآورد ارزش تفرجگاهي پارك ملي سرخه حصار به روش T.C.M به تعيين ارزش تفرجي پارك ملي سرخه حصار با استفاده از روش هزينه سفر يا T.C.M (Travel Cost Method) مي پردازد . گرچه ايده روش هزينه سفر به كلاوسون نسبت داده شده است ، اما ديويس اولين كسي بود كه از آن استفاده كرد . فرض اساسي در اين روش اين است كه هزينه هايي كه يك شخص در بازديد از يك مكان تفريحي متحمل مي شود ، بيانگر ارزشگذاري مشخص براي آن مكان است ( آسافو- آجايي ، 1381 و ترنر ، 1374) كه از طريق پرسش سوالات و هزينه اي كه براي مسافرت پرداخته اند ، منحني تقاضا ترسيم و ارزش آن از طريق محاسبه سطح زير منحني به دست مي آيد (آسافو- آجايي ، 1381 و كريم زادگان ، 1383 ) . روش T.C.M يا هزينه سفر يكي از روش هايي است كه بيشترين بازده را براي ارزيابي هاي اقتصادي- اجتماعي تفرجگاه و تعيين ارزش تفرجي ، تفرجگاه ها دارد . مهمترين مزيت اين روش آن است كه، مبتني بر داده هاي واقعي است ، و نه داده هاي فرضي است ، به همين دليل قادر است مقادير واقعي را ارئه نمايد ( آسافو- آجايي ، 1381 و فطرس ، 1385 و يخشكي ، 1381 ) . برخي از متغير هاي مورد برررسي در اين روش شامل هزينه استهلاك اتومبيل ، هزينه بنزين ، كرايه راه و هزينه فرصت زمان مي باشد . منطقه اي كه روش فوق الذكر در آن اجرا خواهد شد ، پارك ملي سرخه حصار مي باشد كه يكي از قديمي ترين شكارگاه هاي ايران بوده با مساحتي برابر با 9168 هكتار كه در سال 1361 به عنوان پارك ملي شناخته شده است . اين پارك ملي منطقه اي نيمه كوهستاني و تپه ماهوري با دامنه ارتفاعي 1200 تا 1800 متر و اقليم نيمه خشك و معتدل با بارندگي ساليانه اي به ميزان 200 تا 700 ميلي متر است . اين پارك از تنوع زيستي بسيار بالا ، و اهميت تحقيقاتي زيادي برخوردار است . بنه ، بادام كوهي ، ارس ، زرشك ، زالزالك ، زبان گنجشك ، گز ، گون و درمنه از جمله پوشش هاي گياهي اين منطقه مي باشند . اين پارك ملي يك زيستگاه آهو محسوب مي شود . از ساير جانوران آن مي توان به قوچ و ميش البرز ، بزو پازن ، گراز ، كفتار ، گربه وحشي ، گربه پالاس ، كاراكال ، گرگ ، تشي ، قرقي ، طرلان ، كبك ، تيهو ، فاخته ، افعي البرزي اشاره كرد (درويش صفت ، 1385 ) . همان طور كه ملاحظه مي شود طيف وسيعي از اين گونه ها سبب شده تا اهميت اين منطقه بيش از پيش آشكار شود . انجام اين پايان نامه مي تواند اهميت اين منطقه فراموش شده را ياد آوري كند تا برنامه ريزي هاي دقيقي ، براي استفاده از آن به عنوان يك مركز توريستي و تحقيقاتي صورت گيرد . از سوي ديگر همجواري اين پارك با كلان شهر تهران ، سبب تعارضات پياپي و بي پايان به اين منطقه شده ، مواردي از قبيل : گسترش و تعريض اتوبان شهيد عباس دوران (اسبدواني) احداث جاده اي جديد در خروجي شرقي تهران به سمت جاجرود ، ادعای تعاونی مسکن زیتون ، ایجاد پاركينگ براي خودروهاي اسقاطي مي باشد . اميد است با انجام اين پايان نامه و مشخص شدن گوشه اي از ارزش اين اكوسيستم منحصر به فرد ( ارزش تفرجي منطقه ) ، ساير جنبه هاي ديگر نیز ، مانند : ارزش حفاظتي ، ارزش تعديل هوا ، جذب دي اكسيد كربن ، كاهش آلودگي هوا ، ارزش حيات وحش ، ارزش زيستگاهي توسط ساير محقيقن مورد بررسي قرار گيرد ، و با مشخص شدن ارزش ريالي منطقه اقدامات جدي از سوي مسئولين جهت جلوگيري از تخريب اين زيستگاه منحصر به فرد ، احياء و بازسازي آن صورت پذيرد .

 

نمونه ای از پرسشنامه کلاوسون در منطقه سرخه حصار

 

پرسشنامه ارزشگذاری اقتصادی پارک ملی سرخه حصار

 

بازدید کننده محترم :

با سلام،

پرسشنامه ای که پیش رو دارید مربوط به یک پروژه تحقیقاتی با هدف تعيين ارزش اقتصادي پارك ملي سرخه حصار می باشد. خواهشمند است با بذل عنایت ، نسبت به پاسخ آن اقدام نمایید . از وقتی که در اختیار این پروژه مطالعاتی می گذارید صمیمانه سپاس‌گذاری مي شود.

 

1) وضعیت شخصی :

مرد □ زن □ متاهل □ مجرد □ سن

 

2) از کجا به این پارک آمده اید ؟

 استان تهران: کدام منطقه کدام ناحیه کدام محله یا خیابان

شهرستان های دیگر : کدام شهرستان کدام شهر

در صورتيكه از شهرستان آمده‌ايد از پارك به چه منظوري استفاده مي كنيد؟

اقامتگاه □ استراحت □ لذت بردن از زيبايي پارك □ بدون دليل و گذري □  ساير موارد □

3) با چه وسیله ای به پارک آمده اید ؟

پیاده □ دوچرخه □ موتور سيکلت □ اتوبوس □ مینی بوس □ 

تاکسی □ شخصی □

4) چه مدتی طول کشید تا به پارک برسید ؟

کمتر از نیم ساعت □ نیم ساعت تا یک ساعت □ یک تا یک ساعت و نیم □

یک ساعت و نیم تا دو ساعت □ بیش از دو ساعت □

5) تعداد دفعات بازديد شما از پارك در ماه چند بار مي باشد‌؟

کمتر از ماهی یک بار □ ماهی یک بار □ ماهی دو بار □ ماهی سه بار □ بیش از ماهی سه بار □

6) در صورتی که تعداد دفعات بازدید شما بیش از ماهی سه بار است مشخص کنید چند بار در هفته به این پارک می آید ؟

هفته ای یک بار □ هفته ای دوبار □ هفته ای سه بار □ هفته ای چهار بار □ هر روز □

7) معمولاً به چه صورتی به پارک مي آیيد ؟

انفرادی □ خانوادگی□ گروهی و با دوستان □

 

8) تعداد همراهان شما در بازدید چند نفر است ؟

تعداد کودکان تعداد افراد بالاتر از شانزده سال

9) چه فصلی را برای استفاده از پارک بيشتر ترجیح می دهید ؟

بهار □  تابستان □ پائیز □ زمستان □ بی تفاوت □

10) شغل و موقعيت شما چیست ؟

آزاد □ کارمند عادی □ کارمند عالی رتبه □ بازنشسته □ بیکار □

دانشجو □ دانش آموز □ ساير □ نام ببريد؟

11) برای بازدید از پارک چه روزي را ترجیح می دهید ؟

شنبه □ یکشنبه □ دوشنبه □ سه شنبه □ چهارشنبه □ پنج شنبه □ جمعه □

12) میزان تحصیلات شما به چه اندازه است ؟

تحصیل نکرده ام □ ابتدایی □ راهنمایی و متوسطه □  دیپلم □ لیسانس □

فوق لیسانس و بالاتر □

13) علت آمدن شما به پارک چیست ؟

آشنایی بیشتر □ توصیه دوستان □ نزدیکی به محل سکونت □ دوری محل سکونت از سایر پارک ها □

گریز از سر و صدای شهر و شلوغی □ علاقه به پارک و محیط های طبیعی □ استفاده از امكانات پارك( پيست دوچرخه سواري) □ تفريح □ پژوهش □ استراحت □ تمایل خانواده □

14) امروز که به پارک آمده اید تا چند ساعت در این پارک خواهید ماند ؟

تا یک ساعت □ یک تا دو ساعت □ دو تا سه ساعت □ سه تا چهار ساعت □

نصف روز □ تمام روز □ مدت نا مشخص □

15) به طور کلی اگر هوا خوب باشد کدام یک از تفریحات زیر را انجام می دهید ؟

استخر □  سینما □ کوهنوردی □ گردش □ پارک □ ساير □ نام ببريد؟

16) چه نوع درختانی را در این پارک بیشتر دوست دارید ؟

کاج □ سرو □ بید □ زبان گنجشک □  مخلوطی از این درختان □ فرقی نمی کند □ 

17) در صورتی که در این محل وسایل مناسبی مثل چادر و کمپینگ ایجاد شود آیا حاضرید شب را در این پارک اقامت کنید ؟

 بلی □ خیر □

18) درصورتی که وسایل نقلیه عمومی به تعداد کافی در این پارک فراهم شود هر هفته چند بار به این پارک می آید ؟

هفته ای یک بار □ هفته ای دو بار □ هفته ای سه بار □ بیشتر □ بی تفاوت □

19) به نظر شما کدام یک از وسایل موجود در پارک در بهترین شرایط است ؟ به ترتیب با عدد دادن به هر یک از موارد زیر مشخص کنید.

تعداد نیمکت ها □  محل پیک نیک □  محل بازی بچه ها □ راه ها و جاده ها □

توالت و دستشویی ها □  محل دوچرخه سواری □ محل پارک خودرو □ مراکز غذایی کافی □

چمن مصنوعی □ وسایل کافی نیست □

20) به نظر شما کدام یک از وسایل موجود در پارک در بد‌ترین شرایط است ؟ به ترتیب با عدد دادن به هر یک از موارد زیر مشخص کنید.

تعداد نیمکت ها □ محل پیک نیک □ محل بازی بچه ها □ راه ها و جاده ها □

توالت و دستشویی ها □ محل دوچرخه سواری □  محل پارک خودرو □ مراکز غذایی کافی □

چمن مصنوعی □

21) وضعیت صندلی ها و نیمکت های پارک را چگونه ارزیابی می کنید ؟

خیلی خوب □ خوب □ متوسط □  ضعیف □ خیلی ضعیف □

 

22) چه هزینه ای را متحمل شده اید تا خود را به پارک برسانید ؟ ريال

 

23) فکر می کنید در مدتی که در پارک هستید چقدر خرج کنید ؟ ريال

24) در آمد ماهیانه شما تا چه حدودی است ؟

بدون درآمد □ تا صد هزار تومان □ صد هزار تا دویست هزار تومان □ دویست هزار تا سیصد هزار تومان □

سیصد هزار تا چهارصد هزار تومان □ چهارصد تا پانصد هزار تومان □ پانصد هزار تا ششصد هزار تومان □ بیش از ششصد هزار تومان □

25) هر گاه ورودیه ای برای پارک تعیین شود آیا حاضر هستید بازهم به این پارک بیاید ؟

 بلی □ خیر □

26) در صورتی که جواب مثبت است حداکثر ورودیه ای که حاضرید به پردازید چقدر است ؟

  ريال

 

27) به نظر شما که از این پارک استفاده می نماید این پارک چه تفریحاتی را کم دارد ؟ و شما چه امکاناتی را دوست دارید که در آن داشته باشد ؟به ترتیب اولویت با دادن شماره مشخص کنید ؟

استخر شنا □ باغ وحش □ رستوران مجهز □ پارکینگ مناسب □ امكانات ورزشي □

امکانات دیگر □ نام ببريد؟

28) نظر شما در رابطه با تابلو های نصب شده در سطح پارک چیست ؟ (در راهنمایی و دادن اطلاعات لازم به مراجعین )

مناسب □  تا حدودی مناسب □ نامناسب □ نظری ندارم □

29) نحوه نظافت پارک را چگونه ارزیابی می کنید ؟

مناسب □ تا حدودی مناسب □ نامناسب □ نظری ندارم □

30) امنیت پارک را چگونه ارزیابی می کنید ؟

عالی □ خوب □ متوسط □ ضعیف □ خیلی ضعیف □ نظری ندارم □

31 ) سیستم روشنایی پارک را چگونه ارزیابی می کنید ؟

عالی □ خوب □ متوسط □ ضعیف □  خیلی ضعیف □ نظری ندارم □

32) در صورتیکه دانشجو یا محشقق هستید امکانات پژوهشی و آموزشی پارک را چگونه ارزیابی می کنید ؟

مناسب □ تا حدودی مناسب □ نامناسب □ نظری ندارم □

33) شما به عنوان يك بازدید کننده چه پیشنهادی برای بهتر شدن وضعیت پارک دارید ؟

 

 

با تشکر از همکاری

صمیمانه شما

 

 

بيوم و رويشگاهها

بيوم هاي زمين
- توندرا(مداري، آلپي)- Tundra
- تايگا- Taiga
- جنگل هاي معتدل- Temperate Forest
- علفزار(استپ، ساوان، چاپارال) Grassland (Steppe, Savanna, Chaparral)
- بيابان- Desert
- جنگل هاي باراني حاره- Tro. Rain For.
- آب هاي شيرين- Fresh water

رويشگاه هاي جنگلي ايران

• جنگل‌هاي ايران با 4/12 ميليون هكتار وسعت، 4/7 درصد از سطح كشور را اشغال كرده است.

منا طق گياهي مؤثر بر ايران:

•  منطقه ايران و توراني كه علاوه بر گياهان بومي ويژه خود از نفوذ بعضي عناصر مديترانه‌اي نيز برخوردار مي‌باشد.

• منطقه هيركاني كه وابسته به منطقه گياهي اروپ‌ ـ‌ سيبري است. 

• منطقه صحارا‌ ـ‌ سندي كه نوار جنوبي كشور را در بر مي گيرد.   

براين اساس مي توان پنج ناحيه رويشي جنگلي در ايران تشخيص داد.

• جنگل هاي مرطوب واقع در ناحيه رويشي خزري

• جنگل‌هاي نيمه مرطوب ناحيه رويشي ارسباراني .

• جنگل‌هاي نيمه خشك تا معتدله خشك ناحيه رويشي زاگرس

• جنگل‌هاي خشك ناحيه رويشي ايران ـ توراني

• جنگل‌هاي خشك نيمه گرمسيري ناحيه رويشي خليج و عماني

 

ارزيابي توان اكولوژيك

پروژه دوره كارشناسي:
ارزيابي توان اكولوژيك منطقه حفاظت شده بيدوئيه بردسير

چكيده:
ارزيابي توان اكولوژيك عبارت است از ارزش گذاري هر يك از نقاط سرزمين براي انواع كاربري هاي مختلف. بر اين اساس درجه مرغوبيت سرزمين در هر يك از مناطق براي هر يك از انواع توسعه‌ها مشخص مي‌گردد. اين امر موجب كاهش و به حداقل رسانيدن پيامدهاي منفي ناشي از توسعه بر محيط زيست مي‌شود.
پروژه حاضر در زمينه ارزيابي توان اكولوژيك است كه در يكي از مناطق حفاظت شده كشور به نام بيدوئيه در استان كرمان و در جوار شهرستانهاي رفسنجان، كرمان و قسمت زياد آن در بردسير واقع شده است.
از آنجا كه كار ارزيابي به عنوان پايه و مبناي كار در توسعه پايدار مي‌باشد اجراي اين طرح مي‌تواند اثرات بسيار مطلوبي براي منطقه در پي داشته باشد.
روند انجام پروژه بدين صورت بوده كه ابتدا منابع اكولوژيكي، اقتصادي و اجتماعي سرزمين شناسايي شده، سپس جمع بندي و تجزيه و تحليل اطلاعات انجام گرديد و به دنبال آن با توجه به مدل‌هاي اكولوژيك ارايه شده درجه مرغوبيت سرزمين در هر يك از واحدهاي زيست محيطي كه خود در طي يك فرايند ويژه‌اي شكل گرفته‌اند، مشخص مي‌شود.

جنگل و تخريب آن

تخریب جنگل(آسیب های انسانی):

منظور از آسیب های انسانی، صدمه ها و خسارت هایی است که انسان بهعمد یا غیر عمد به جنگل وارد می سازد. قسمتی از صدمه ها و خسارت هایی که از وجود انسان به جنگل وارد می‌شود ناشی از اقدام و مداخله مستقیم او و برخی نیز نتیجه غیر مستقیم فعالیت های اوست.
در خرابی های ناشی از آتش سو زی در جنگل، انسان سهم بزرگی دارد چه در بسیاری از موارد آتش سوزی هایی که در جنگل رخ می دهد بر اثر بی احتیا طی های او به وقوع می پیوندد.
ولی آتش سوزی های عمدی را نیز که توسط آدمی حادث می شود نباید فراموش کرد. چنانکه گسترش یا ایجاد بسیاری از مزارع، نتیجه افروختن آتش در پای درختان جنگلی توسط کشاورزان است.
یکی دیگر از موارد مداخله ی زیانبخش بشر، آزاد گذاشتن دامهای اهلی در چرای گیاهان جنگلی است. دامداران ایرانی، چه درجنگل های شمال یا غرب و یا سایر نقاط،  دام های خود را در جنگل رها می کنند و آنها هر چه نهال جنگلی بر سر راه خود می یابند می خورند،به نحوی که تجدید نسل طبیعی جنگل را اغلب غیرممكن  می سازند.
در همین راستا، باید به کت زدن درختان جنگلی توسط دامداران اشاره کرد که به مقصد خشکانیدن آنها با هدف رسیدن نور بیشتر به عرصه به منظور رویش بهتر و بيشتر علوفه  انجام مي‌شود که بر اثر آن تعداد زیادی درخت جنگلی نابود می شودو به این ترتیب نه تنها به تولید جنگل لطمه می زنند، بلکه از تجدید بارخیزی خاک که مرهون ریزش منظم برگهاست جلوگیري مي‌كنند،جدا از این که در دامنه های سراشیب، خاک در معرض فرسایش قرار می گیرد.
گاز و بخارهای سمی که از دود کش کارخانه ها متصاعد و پراكنده  می شود، آسیب هايي مانند تولید بارانهای اسیدی به جنگل می زنند که ناشی از عمل غیر مستقیم انسان است.
یکی از انواع صدمه هایی که به وجود انسان ارتباط دارد برداشت سالیانه یا متناوب پوشش مرده ی جنگل است که به عنوان کود در زراعت یا بستر دام یا برای مقاصد دیگر از آن استفاده می شود. این کار موجب کاهش رشد گیاهان جنگلی می شود که به ادعای « ویدمان» ممكن است میزان آن به سی درصد برسد.
خسارت های وارد از وجود انسان به جنگل، منحصر به این موارد نیست و از جمله باید به نابود ساختن جنگل برای توسعه شهرها و احداث و یا گسترش زمینهای زراعی و قاچاق چوب برای امرار معاش و سرانجام به فشردگی خاک و کاهش انبوهی جنگل اشاره کرد.
این فشردگی در هر جا که عده زیادی برای مقاصد تفریحی به جنگل روی می آورند احتراز ناپذیر است. بیشتر این خرابی ها در جنگل هایی به وقوع می پیوندد که از آنها به منزله ی پارک استفاده می شود.

علل تخریب جنگل ها در کشورهای در حال توسعه و ایران:

تخریب منابع طبیعی در کشورهای در حال توسعه ناشی از توسعه نیافتگی است که عوامل تخریب به صورت زیر نمود پیدا می کنند:

1- ثابت ماندن راندمان تولیدات کشاورزی و دامی باعث می شود که گسترش سطحی کشاورزی و دامداری در اراضی نامرغوب و خیلی کم بازده نیز مقرون بصرفه شود و مردم فقیر، جنگل ها و مراتع دوردست و نامرغوب را بر خلاف استعداد اراضی مورد بهره برداری قرار دهند.

2- استقاده از سوخت هیزمی و بوته ای بیش از پتانسیل جنگل و مرتع.

3- تعلیف دام در جنگل بویژه بموازات اجرای طرح جنگل داری که دام کلیه تجدید حیاتها را نابود می کند. به موازات خسارت مذکور، چوپانان در جنگل های انبوه درختان را کت می زنند، بدین ترتیب جنگل را بتدریج لخت نموده و به مرتع تبدیل می نمایند.

4- فراهم نبودن زمینه رشد سرمایه داری و سرمایه گذاری در مراتع بدلیل غیر قابل انتقال بودن پروانه چرا یا طرح مرتعداری.

5- بهره برداری غیر مجاز (قاچاق چوب و محصولات غیر چوبی ).

 

استفاده مجدد از مواد(بازيافت)

پتانسيل بازيافت :

بدون شك، در حال حاضر، بازيافت مهم ترين روش براي تسكين و تخفيف مشكل مواد زائد جامد است. زباله همواره به همراه جوامع بشري خواهد بود. با بازيافت مي توان آن را از نظر كمي و كيفي كنترل كرد، ولي نمي توان به طور كلي آن را از بين برد. بازيافت بايد همانند هر صنعت ديگري، اقتصادي باشد. بنابراين، بازيافت فقط به معني جمع آوري مواد براي استفاده مجدد نيست، بلكه ايجاد و توسعه بازار براي فروش مواد بازيافتي نيز هست.

استفاده مجدد و بازيافت مواد:

درصد تركيبات مواد زائد جامد شهري ، نشان مي دهد كه مقادير قابل توجهي مواد ارزشمند و قابل بازيافت مثل كاغذ، پلاستيك، فلزات، شيشه، منسوجات و غيره در آن يافت مي شود. بنابراين بازيافت مواد نه تنها مواد ازرشمندي به دست مي آيد، بلكه، از حجم و وزن مواد كه بايد جمع آوري شده و براي دفع نهايي، حمل و نقل شوند نيز كاسته مي شود. در نتيجه، به زمين كمتري براي دفن نياز خواهد بود.

اجتماعات انساني از دير باز پس از مورد استفاده قرار دادن منابع مختلف طبيعي موجود بر روي كره زمين، قسمت هاي غير قابل مصرف و زائد آن را دفع مي نمودند. اين موضوع مشكل خاصي را براي آنها و محيطشان ايجاد نمي كرد، زيرا تعداد و توزيع انسان هاي موجود بر روي كره زمين به نسبت مساحت اين كره خاكي خيلي كم بود اما امروزه به دليل افزايش تعداد، توزيع و تراكم جمعيت و به دنبال آن تحولات پديد آمده در ميزان و كيفيت مواد مصرفي، معضل توليد و دفع زايدات به نجوي بارزي گريبان گير حيات جوامع بشري به ويژه در شهر ها گرديده است.

يكي از مهمترين اهداف در پردازش زايدات جامد، بازيافت و جداسازي تركيبات باارزش از داخل زباله و تبديل آن به مواد اوليه مي‌باشد. امروزه تكنيك‌هاي مختلفي در جهان براي تفكيك و جداسازي اجراء تركيبي مواد زايد جامد به كار مي‌رود كه مهمترين آنها به شرح زير است.

1ـ تفكيك از مبداء

روش جداسازي و تفكيك در مبداء يكي از مهمترين و كم‌هزينه‌ترين روش‌هاي جداسازي و تفكيك مواد زايد محسوب مي‌گردد. در اين روش زايدات قابل بازيافت پس از جداسازي در منزل، در ظرف‌هاي مخصوص، ذخيره‌سازي شده و توسط خودروهاي ويژه از محل توليد به محل تبديل (بازيافت) حمل مي‌شوند يكي از ويژگي‌هاي اين روش عدم اختلاط و آلودگي مواد زايد و قابل بازيافت با هم و عدم نياز به صرف هزينه‌هاي مازاد مي‌باشد.

2ـ تفكيك در مقصد

در اين روش زايدات قابل بازيافت پس از ورود به مراكز انتقال و يا دفع، توسط روش دستي و با صرف انرژي نيروي انساني و يا توسط انواع سيستم‌هاي مكانيزه همانند سرند، آهن‌ربا، تونل باد و ... از داخل زباله تفكيك و جداسازي مي‌گردند.

محاسن بازيافت:

- توليد كار از طريق ايجاد سيستم هاي جمع آوري و تكنولوژي بازيافت در جوامع مختلف

- ايجاد درآمد و استفاده از مواد بازيافتي در زباله

- عدم وابستگي به خارج براي خريد مواد اوليه و خروج ارز از كشور

- كاهش حجم و وزن از زباله و ايجاد تسهيلات لازم در سيستم هاي جمع آوري و حمل زباله

- كاهش هزينه و عمليات دفع زباله حتي صرفه جويي در ذخيره محل دفن تا دو برابر

- صرفه جويي در هزينه هاي جمع آوري و دفع زباله

- احتراز از آلودگي هاي آب، خاك و مواد به علت عدم كاربرد مواد خام در فرآيند توليد

- ملزم كردن مردم به يك نظام ويژه از زمينه كنترل زباله ها در منازل و اماكن توليد زباله

- ايجاد رابطه با كارگران نظافت شهري و احتمال حمايت يبشتر آنان توسط مردم و مسئولان

معايب بازيافت:

- غير مطلوب بودن كيفيت وسايل و لوازمي كه از بازيافت به وجود مي آيد.

- غير بهداشتي بودن اجناس توليدي به علت عدم رعايت موازين بهداشتي در فرآيند توليد.

- عدم استاندارد بودن اجناس توليدي در مقايسه با مواد مشابه

- وجود بازارهاي سياه و ثابت نبودن قيمت خريد و يا فروش مواد

- عدم كنترل سلامتي كارگران شاغل در اين حرفه

پيشنهاد هايي در مورد بازيافت مواد از زباله

- ايجاد ايستگاه بازيافت در هر محل توسط شهرداري يا موسسات خصوصي

- تعويض مواد بازيافتي با مواد بهداشتي كه به حالت تعاوني عرضه مي شود

- كنترل مواد جداسازي شده توسط ماموران ويژه اداره هاي بهداشت محيط محل

- فروش مستقيم مواد به كارخانه هاي مجاور دولتي و خصوصي

- ترتيب دادن تعاوني هاي توليدي كه از مواد بازيافتي استفاده مي كند

- به كارگيري افراد شاغل كه هم اكنون به شكل نيمه مجاز به بازيافت مواد از زباله مبادرت مي‌نمايد.

- استفاده از صنعت، در بازيافت مواد از زباله به نحوي كه براي كشور وابستگي خاصي به وجود نياورده و همگام با ساير برنامه هاي بهداشتي شهر كنترل شود.

 

دوست خوب

دو چیز هیچ وقت از یاد نمیره : دوستای خوب و روزهای خوب.

يك چیز هم هیچ وقت از دل آدم نمیره : روزهای خوبی که به دوستان خوب گذشت

گشتي درون پاريس و بازديد از مناطق مهم شهري در اين كلان شهر اروپايي

 

 

فرانسه باوسعت حدود 547 هزار كيلومتر مربع در غرب قاره ي اروپا قرار گرفته است. 33.5 درصد از سطح اين كشور از گياه پوشيده شده است . جمعيت سال 2005 آن حدود 60 ميليون نفر و رشد جمعيت آن در سال 0.37 درصد است. به جز شهر پاريس در اين كشور شهر هاي خيلي بزرگ وجود ندارد و تعداد شهر هاي بيش از 500 هزار نفر آن شش واحد است . جمعيت فرانسه در واحد هاي شهري به نام كمون كه از 200 تا 2 ميليون نفر جمعيت دارند زندگي مي كندد.وسعت امروز پاريس حدود 10 هكتار و در آخرين سر شماري ، جمعيت كمون مركزي آن بالغ بر 2 ميليون نفر بوده است بنابراين تراكم آن حدود 200 نفر در هكتار است.طول تونل هاي مترو و RER ( قطار سريع ) شهر حدود 1700 كيلومتر و كانال هاي فاضلاب آن حدود 2000 كيلومتر است

 

در واقع مي توان گفت كه شبكه ارتباط جمعي و سريع شهر پاريس در زير زمين است.پاريس پردرخترين و پرتراكم ترين پايتخت اروپاست

 

برنامه ريزي شهري در پاريس عملاً در سال 1967 با قانون هدايت عرضي شروع شد و طرح جامع پاريس به نام pud ( طرح شهر سازي و توسعه ) در سال 1969 تصويب شد در سال 1977 طرح جامع جديد با عنوان pos ( برنامه ريزي كاربري زمين ) كه در سال هاي 1989 و 1994 مورد بازبيني قرار گرفت تصويب شد .

منبع : اينترنت

زمان

تصور كنيد كه بانكی وجود دارد كه هر روز صبح در حساب شما 86400 دلار اعتبار می‌دهد، هيچ ترازی به روز بعد منتقل نمی‌شود، به شما اجازه پس‌انداز هيچ مبلغی داده نخواهد شد و هر روز عصر آن مقدار از اعتباری كه شما در طول روز موفق به استفاده از آن نشده‌ايد، را باطل می‌كند.

چكار می‌كنيد؟ البته كه آن را تا آخرین سنت بيرون می‌كشيد.

چنين بانكی واقعاً وجود دارد و نامش بانك زمان است، آن هر روز صبح اعتباری معادل 86400 ثانيه به شما می‌هد و هر شب هر مقدار از اين زمان را كه شما موفق نشده ايد آن را به طور مفيد سرمايه‌گذاری نماييد، به عنوان زمان هدر رفته، خط می‌زند، هيچ ترازی به صفحه بعد انتقال نمی‌یابد، در هر روز برای شما يك حساب جديد باز می‌كند و هر شب ثبتهای روزانه را می بندد.

اگر شما موفق به استفاده از سپرده روزانه خود نشويد، ضرر آن متوجه شما خواهد بود، هيچ راه برگشتی نبوده و هيچ چكی به استناد فردا صادر نمی شود، شما بايد در حال و با سپرده امروز زندگی نموده و آن را طوری سرمايه‌گذاری كنيد كه بيشترين سلامتی، شادی و موفقيت را بدست آوريد. 

عقربه‌های ساعت در حال دويدن هستند، تا زمان دارید و برگی دیگر ورق نخورده است، بيشترين بهره را از امروز بگيريد.

وقت تنها سرمایه برگشت ناپذیر ما است، آن را غنيمت بشمارید.

 

زباله و بازيافت آن

دفع و بازيافت زباله، يكي از معضلات جهان امروز، خصوصاً كشورهاي جهان سوم و در حال توسعه است. بسياري از زباله‌هاي توليدشده مثل پس‌ماندهاي غذا، قابل بازگشت به چرخه طبيعت هستند؛ اما برخي از آن‌ها مانند شيشه و پلاستيك تجزيه نمي‌شوند و بعضي ديگر هم مدت زيادي طول مي‌كشد تا به چرخه طبيعت برگردند. يكي از مسائلي كه بسياري از كشورهاي جهان جزء برنامه‌هاي زباله خود قرار داده‌اند، تفكيك زباله از مبدأ است. اين كار علاوه بر رعايت اصول بهداشتي، منجر به سلامت كالاهاي توليد‌شده از مواد بازيافتي هم مي‌شود. از سوي ديگر، با انجام اين كار بخش زيادي از هزينه‌هاي جمع‌آوري و ساماندهي زباله حذف مي‌شود. در كشور ما جمع‌آوري زباله به عهده معاونت خدمات شهري شهرداري‌ها است در حالي‌كه بازيافت آن را سازمان بازيافت انجام مي‌دهد؛ اما در تمام دنيا متولي مستقيم اين كار تنها يك نهاد است. در ايران فقط در شيراز 80 درصد سهم جمع‌آوري زباله به سازمان بازيافت سپرده شده است و در ساير شهرهاي بزرگ و كوچك، همچنان روال چند‌نهادي در پيگيري اين كار وجود دارد. در هر صورت، به نظر می‌رسد تا وقتی اصل كاهش توليد زباله توسط مردم در ايران جا نيفتد و فرهنگ آن نهادينه نشود، با مديريت يك يا چند نهاد نمي‌توان كار چنداني براي اين حجم زباله در روز انجام داد.

 يك زمين؛ بدون زباله: براي دفع صحيح و بهداشتي زباله‌ها، بايد آن‌ها را با توجه به جنس اجزاي تشكيل‌دهنده جداسازي كرد. زباله‌ها در يك دسته‌بندي كلي شامل زباله‌هاي تر و خشك هستند؛ از زباله‌هاي تر می‌توان به پوست ميوه، سبزيجات و پس‌ماندهاي فضاي سبز اشاره کرد و از زباله‌هاي خشك و فساد‌ناپذير نیز می‌توان انواع فلزات، پلاستيك، پارچه، شيشه، چوب و كاغذ را نام برد. پس‌ماندهاي گياهي و حيواني براي ساخت كود و كمپوست استفاده مي‌شوند. به كود تهيه‌شده از مواد آلي موجود در زباله، كمپوست گفته مي‌شود. شيشه را براي تبديل و بازيافت آن و كاغذ را براي استفاده مجدد در ساخت كاغذ و مقوا بايد در محل‌هاي جداگانه گذاشت. با تغييراتي روي اين مواد به ظاهر بي‌مصرف مي‌توان از آن‌ها دوباره استفاده كرد. بازيافت ضايعاتي مثل آلومينيوم، شيشه و كاغذ از لحاظ اقتصادي بسيار باصرفه است. ما معمولاً به نامه‌ها و دست‌نوشته‌هاي به درد نخور و آگهي‌هاي تبليغاتي به عنوان خطري زيست محيطي فكر نمي‌كنيم و فقط وجود آن‌ها را مزاحم به حساب مي‌آوريم. ولي اگر يك سال تمام كاغذهاي ناخواسته (به ازاي هر نفر) جمع‌آوري شوند، معادل 5/1 اصله درخت خواهند بود. اگر همه افراد كشور اين كار را انجام دهند، مجموع كل آن به 100 ميليون اصله درخت در سال مي‌رسد. كاغذ بازيافت‌شده مي‌تواند به سهولت و بدون افت كيفيت، جانشيـن كـاغـذ تـازه شود. روزنامه‌ها، راحت‌‌ترين مواد براي بازيافت كاغذ هستند. براي توليد يك تن كاغذ جديد بايد 15 درخت تنومند را قطع كنيم، در حالي‌كه براي تهيه همين مقدار كاغذ از كاغذ بازيافتي، احتياج به چوب نيست. در روش بازيافتي كاغذ، ميزان انرژي مورد نياز به یک‌چهارم و همچنين آب مورد نياز در اين فرايند به كمتر از یک‌صدم ‌كاهش مي‌يابد. براي نگهداري مواد غذايي مي‌توانيم از ظروف آلومينيومي، لعابي يا پلاستيكي در‌دار به جاي كيسه‌هاي فريزر يا طلق‌هاي پلاستيكي چسبان استفاده كنيم. بهتر است بطري‌ها و شيشه‌ها پس از مصرف محتويات آن شسته شوند. موقع خريد وسايل پلاستيكي نیز بهتر است هرگز پلاستيك‌هاي رنگي انتخاب نشوند و تا آن‌جايي كه ممكن است از مصرف ظروف يك‌بار مصرف اجتناب شود. پلاستيك‌ها از نفت كه منبعي غير قابل تجديد است، ساخته مي‌شوند و به علت اين‌كه غير قابل تجزيه هستند از زباله‌هاي پايدار و آلوده محيط زيست محسوب مي‌شوند. شيشه‌اي كه امروز دور انداخته مي‌شود، ممكن است پس از 1000 سال ديگر هم روي زمين بماند. براي توليد شيشه مقدار زيادي انرژي صرف مي‌شود و اين در حالي است كه با بازيافت شيشه‌هاي قديمي، علاوه بر استفاده از شن و ماسه كمتر، انرژي كمتري نيز مصرف خواهد شد. براي حفظ بهداشتِ محل نگهداري قوطي‌هاي مصرف‌‌شده آلومينيومي و بازيافت صحيح‌تر و بهداشتي‌تر مي‌توان آن‌ها را شست و در جايي معين جمع‌آوري کرد. ظروف و ضايعات آلومينيومي به هر شكلي كه باشند قابل بازيافت هستند، بنابراين فويل آلومينيومي، قوطي‌هاي نوشابه و كنسرو، بشقاب، چارچوب پنجره‌ها و حتي تراشه‌هاي آلومينيوم در كارگاه‌ها و حلقه‌هاي بازكننده قوطي نوشابه‌ها را مي‌توان جمع‌آوري و بازيافت كرد. توليد آلومينيوم از آلومينيوم بازيافت‌شده به 90 درصد انرژي كمتري نسبت به توليد آن از سنگ معدن نياز دارد و همچنين بازيابي آلومينيوم، آلودگي‌هاي مربوطه را تا 95 درصد كاهش مي‌دهد.

سرانه زباله در ایران:مدير ‌عامل سازمان بازيافت و تبديل مواد شهرداري تهران، سرانه توليد زباله هر شهروند پايتخت‌نشين را 800 تا 850 گرم اعلام کرده است. او همچنين سرانه توليد زباله براي هر ايراني را 600 تا 650 گرم عنوان کرده و معتقد است اين مقدار بسيار بيشتر از استانداردهاي جهاني است. به طور كلي در كشور ايران تنها 8 درصد از زباله‌هاي شهري بازيافت‌، كمپوست و مجدداً استفاده مي‌شوند و 92 درصد آن دفن مي‌شود‌. از اين مقدار دفع، فقط 25 درصد بهداشتي و اصولي است و بقيه آن‌ها غير بهداشتي دفن مي‌شوند. با احتساب جمعيت حدود 70 ميليوني ايران مي‌توان حساب کرد روزانه حدود 47000 تن زباله (23000 تن زباله شهري، 16000 تن زباله روستايي‌، 8000 تن زباله صنعتي و حدود 500 تن زباله بيمارستاني) در کشور انباشته، جمع‌آوري و ساماندهي مي‌شود. مهم‌ترين و بهترين راه ساماندهي زباله، مشارکت خود شهروندان در کنترل توليد و تفکيک زباله است تا بخشي از هزينه‌هايي که از جيب شهروندان صرف مي‌شود، صرفه‌جويي شود.

برگشت‌پذیرها و برگشت‌ناپذیرها: شيشه (خصوصاً بطري، شيشه مربا و مواد خوراكي)، نان، كاغذ و روزنامه، انواع فلزات و آلومينيوم، پلاستيك و كيسه‌ها و ظروف پلاستيكي نوشابه، سرب، برخي مواد شيميايي، لاستيك اتومبيل، چوب، رنگف باتري اسيدي و بسياري موارد ديگر را طبق اصول خاصي مي‌توان بازيافت کرد. پارچه، باتري خشك، چيني شكسته، ملامين، انواع لامپ و مهتابي، تيوپ‌هاي دارو و كرم و همچنين ظروف رنگ و سموم، قابل بازيافت نيستند. مواد پلي‌مري كه شامل پلاستيك‌هاي گرمانرم، پلاستيك‌هاي سخت و مشمع مي‌شوند هم از جمله زباله‌هايي هستند كه بيشترين آسيب را به محيط زيست وارد مي‌کنند.

مديريت زباله‌هاي خانگی: مصرف درست مي‌تواند تا حد زيادي هزينه‌هاي خانواده و مصرف آب و انرژي را پايين بياورد و از توليد بيش از اندازه زباله جلوگيري کند. براي مديريت زباله‌هاي منزل در درجه اول مواد قابل تجزيه مثل پس‌ماندهاي آشپزخانه و مواد غذايي را از ساير مواد جدا کنيد. اين مواد به سرعت تجزيه مي‌شوند و به طبيعت باز مي‌گردند. پس‌ماند‌هاي گياهي نيز به کود کمپوست تبديل مي‌شوند که براي اصلاح خواص خاک و جبران مواد غذايي از دست رفته آن مفيد است. روزنامه‌ها و کاغذهاي باطله و دفترچه‌هاي تمام‌شده نيز قابل بازيافت هستند که بايد جداسازي شوند. همچنين شيشه‌هاي به دردنخور منزل علاوه بر قابليت مجدد تبديل به شيشه در صورت بازيافت‌، فضاي دفن زباله را نيز اشغال نمي‌کند. بنابراين شيشه‌ها را نيز در محل ديگري نگهداري کنيد و وقتي انباشته شدند، آن را به مأموران بازيافت يا خريداران دوره‌گرد بفروشيد. ظروف و قوطي‌هاي فلزي و آلومينيوم را دور نيندازيد. بازيافت آلومينيوم مي‌تواند تا 90 درصد در مصرف انرژي لازم براي ساخت آن صرفه‌جويي کند و آلودگي مرحله توليد آن را نيز 95 درصد کاهش دهد‌. اين قوطي‌ها را نيز جدا نگه‌داريد و به فروشنده‌هاي دوره‌گرد بفروشيد تا به قوطي، ظروف جديد، فويل و ظروف يک‌بار مصرف آلومينيومي تبديل شوند. براي کاهش خطرات ميکروب‌ها و حشرات در سطل زباله، از کيسه‌هاي پلاستيکي سالم جاي ميوه يا خريدهاي ديگر استفاده کنيد و هر شب در زمان مناسب زباله را به رفتگر تحويل دهيد. کيسه‌هاي پلاستيکي‌، ضايعات پلاستيکي و لوازم پلاستيکي شکسته را جمع‌آوري کنيد و به خريداران دوره‌گرد تحويل دهيد. تا جايي که ممکن است از لباس و پارچه استفاده کنيد. از پارچه‌هاي پنبه‌اي براي گردگيري و استفاده در آشپزخانه مي‌توان بهره گرفت. بهتر است تا حد ممکن از اسباب‌بازي‌ها و لوازم باتري‌دار استفاده نکنيد. باتري‌ها حاوي مواد سمي هستند و قرار گرفتن آن در دسترس بچه‌ها کار درستي نيست. از قرار دادن لامپ‌هاي سوخته در محلي که قابل شکستن است، خودداري کنيد، چون مواد موجود در آن‌ها به شدت آلاينده است. ظروف غذا را ابتدا کاملاً تخليه کنيد و سپس بشوييد. اين کار باعث مي‌شود رطوبت کمتري وارد زباله‌ها شود. خرده نان و پس‌مانده سفره را نيز مي‌توانيد براي پرنده‌ها بريزيد. سعي کنيد فقط مواد قابل تجزيه را داخل کيسه بگذارید و تحويل رفتگر بدهيد. هنگام خريد از بسته‌بندي‌هاي زياد وسایلتان از سوي فروشنده جلوگيري کنيد. خريدتان را به صورت کلي انجام دهيد. مثلاً برنج را براي مصرف طولاني‌‌مدت خريداري کنيد. با اين روش کيسه‌هاي کمتري براي بسته‌بندي استفاده مي‌شوند. براي خريد نيز مي‌توانيد از ساک‌هاي پارچه‌اي که از پارچه‌هاي اضافی موجود در خانه ساخته‌ايد، استفاده کنيد. در صورت امکان شيريني و آجيل را در پاکت‌هاي کاغذي بخريد. از ظروف يک‌بار مصرف نيز کمتر استفاده کنيد. اگر در حياط خانه‌تان باغچه داريد، مي‌توانيد مقداري از زباله‌ها و پس‌مانده‌هاي آشپزخانه مثل پوست تخم‌مرغ‌، ضايعات سبزي و ميوه و ضايعات گوشتي و ديگر مواد قابل تجزيه را در گوشه باغچه‌تان به کمپوست تبديل کنيد.

1- حتي‌الامكان از مصرف نايلون خودداري كنيم؛ زيرا پلاستيك‌هايي كه مورد استفاده ما هستند اغلب قابل استفادة مجدد نيستند. پلاستيك‌ها از مواد غير قابل تجزيه هستند و محيط زيست را به شدت آلوده مي‌كنند. تا جايي كه امكان دارد بهتر است از ظروف يك‌بار مصرف استفاده نكنيم. 2- خريدهاي هفتگي يا روزانه‌مان را محاسبه و به اندازه نياز خود و خانواده‌مان خريد كنيم تا مجبور نشویم مواد غذايي سالم را به خاطر كهنه شدن و فساد به زباله تبديل كنيم. 3- هنگام خريدهاي روزانه، بيش از حد لزوم از پاكت، نايلكس، مقوا و غيره براي حمل جنس‌هاي خريداري‌شده استفاده نکنیم. 4- از ظروف پلاستيكي با‌دوام و در‌دار براي نگهداري مواد غذايي در يخچال يا مواد غذايي خشك مانند قند و شكر و ادويه استفاده كنيم. 5- از هر دو روي كاغذ و از تمام قسمت‌های هر روی آن، استفاده كنيم. 6- به همراه دستمال كاغذي، يك يا دو دستمال پارچه‌اي نرم و قابل شستشو داشته باشيم تا به اين ترتيب مصرف دستمال كاغذي‌مان را به حداقل برسانیم‌. 7- از لامپ‌هاي كم‌مصرف يا لامپ‌هاي مهتابي كه برق كمتري نسبت به لامپ‌هاي معمولي مصرف مي‌كنند، استفاده كنيم. 8- غذا را به اندازه‌اي كه مي‌خواهيم بخوريم در ظرف بريزيم تا به اين ترتيب مواد غذايي را تبديل به زباله نكنيم. 9- از خرده نان و پس‌مانده‌هاي سبزي‌ها، مي‌توانيم براي تغذيه طيور خانگي و پرندگان استفاده كنيم‌. 10- به پس‌مانده‌هاي غذايي، آب اضافه نكنيم و آن‌ها را به صورت خشك در ظرف مخصوص زباله و پس‌مانده مواد غذايي قرار دهيم.

این سطل زباله‌ها به صورت آزمايشي در برخی خیابان‌های نیویورک مورد استفاد قرار گرفته‌اند. این سطل زباله‌های بزرگ به‌وسیله انرژی خورشید کار می‌کنند و مخزن آن‌ها دارای درب شیشه‌ای است و به یک باتری خورشيدی با عمر طولانی متصل است. زباله‌ها به لوله‌هایی می‌ریزند و در این لوله‌ها خرد می‌شوند و بدین ترتیب از فاسد شدن و بو گرفتن زباله‌ها جلوگیری می‌شود. این سطل‌ها دارای ظرفیت خاصی هستند. زمانی‌که ظرفیت این سطل‌ها به حد نصاب می‌رسد، حس‌گری که در آن کار گذاشته شده به‌صورت اتوماتیک، دستگاه همفشر (دستگاهی که زباله‌ها را له و سپس به بسته کم‌حجم تبدیل می‌کند) را راه‌اندازی می‌کند و بدین ترتیب زباله‌ها فشرده و کم‌حجم می‌شوند. گنجایش این سطل‌ها 300 گالن « یعنی 4 تا 10 برابر ظرفیت سطل زباله‌های متوسط» است که امروزه مورد استفاده قرار می‌گیرند. به اين ترتيب، 75 درصد نیاز به کارگران براي جمع‌آوری و حمل زباله و ماشین‌های دیزلی مخصوص این کار برطرف می‌شود. البته این سطل‌ها گران هستند؛ قیمت سطل‌هاي معمولي 100 دلار است در صورتی‌که قیمت هر کدام از این سطل‌ها 4500 دلار عنوان شده است. مدیریت سازمان بازیافت نیویورک اعلام كرده که این سطل‌ها بیشتر برای پارک‌ها و مراکز تفریحی که در آن‌ها مواد غذایی بیشتری حجم زباله را تشکیل می‌دهد، طراحی شده‌اند و برای استفاده وسیع و همه‌جانبه در کلان‌شهر‌ها مناسب نیستند. یکی دیگر از اشکالات این است که مردم با تعجب به این سطل‌ها نگاه می‌کنند اما نمی‌دانند که چیست و برای چه منظور در خیابان نصب شده است. شرکت تولید‌کننده این محصول برای رفع این مشکل در صدد است تا آرمی را روی این سطل‌ها حک کنند.

بازیافت باتری : تمام باتری‌ها دارای دو عنصر عمومی هستند که ترکیب این دو باعث تولید انرژی می‌شود؛ محلول الکترولیت و فلزات سنگین. بازیافت باتری می‌تواند از نشر فلزات سنگین در خاک و هوا جلوگیری کند. با توجه به خاصیت تجمع‌پذیری فلزات سنگین در گیاهان و ورود آن‌ها به چرخه مواد غذایی، بازیافت این فلزات اهمیت ویژه‌ای دارد. همچنین مواد بازیافتی حاصل از باتری‌های مستعمل می‌توانند در ساخت یک باتری جدید استفاده شوند. باتری‌ها حاوی فلزات سنگینی مانند جیوه، سرب، روی، کادمیوم و نیکل هستند. زمانی که باتری‌ها به صورت نامناسب دفع یا سوزانده شوند، ممکن است در هوا آزاد یا در خاکستر تغلیظ شوند. در مورد باتری تر هم بايد گفت تقریباً هرساله 99 میلیون باتری تر (اسید – سرب) برای اتومبیل‌ها ساخته می‌شود. باتری‌های تر حاوی الکترولیت مایع هستند و معمولاً منبع انرژی برای موتور سیکلت و اتومبیل‌ها محسوب می‌شوند. در آمریکا 90 درصد باتری‌های اسید- سرب بازیافت می‌شوند. تقریباً بیشتر فروشندگان باتری، باتری‌های فرسوده را جمع‌آوری می‌کنند و برای بازیافت به محل‌های مخصوص می‌فرستند. پلاستیک و سرب از یکدیگر جدا می‌شوند. پلاستیک به کارخانه‌های بازیافت پلاستیک فرستاده می‌شود و سرب خالص به کارخانه‌های باتری‌سازی و دیگر صنایع مرتبط می‌رود. به صورت معمول 60تا 80 درصد سرب و پلاستیک به‌کاررفته در باتری‌های جدید، بازیافتی هستند. باتری‌های دیگر از این نوع که برای موارد مصرف غیر از خودرو‌ها استفاده می‌شوند، باتری‌هایی با سلول ژلی و سرب - اسید پک‌شده هستند که همانند چرخه باتری‌های اتومبیل بازیافت می‌شوند.

باتری‌های خشک آمریکایی‌ها در سال، نزدیک به 3 ميليارد سلول باتری خشک برای اسباب‌بازی، ساعت، لپ‌تاپ، تلفن‌های قابل حمل، ابزارهاي مکانیکی قابل حمل و کامپیوتر خریداری می‌کنند. هر آمریکایی به‌طور متوسط در سال، 8 باتری خشک مصرف می‌کند. باتری‌های آلکالین، هر روز در خانه‌ها، در وسایل کنترل از راه دور، چراغ‌های چشمک‌زن و دیگر دستگاه‌ها استفاده می‌شوند. یکی از راه‌های کاهش تعداد باتری‌های زاید و مستعمل، خرید باتری‌های قابل شارژ است‌. علاوه بر دوره طولانی مصرف (یعنی زمان نگه‌داشتن شارژ) این باتری‌ها به اندازه 100 باتری یک‌بار مصرف کار می‌کنند. تقریباً از هر 5 باتری خریداری‌شده در آمریکا، یکی قابل شارژ است.

باتری‌های تر این نوع باتری‌ها در ساعت و وسایل کمک‌شنوایی استفاده می‌شوند؛ جیوه، نقره، کادمیوم، لیتیم یا دیگر فلزات سنگین، محتویات اصلی این باتری‌ها هستند. از آن‌جا که محتویات این باتری‌ها قابل بازیافت هستند و حجم آن‌ها هم کوچک و حمل‌و‌نقلشان آسان است، توجه و هدف‌گذاری خاصی برای بازیافت آن‌ها در سراسر دنيا انجام شده است.

منبع: اينترنت

قانون مديريت پسماند ها

ماده‌ 1ـ جهت‌ تحقق‌ اصل‌ پنجاهم‌ (50) قانون‌ اساسي‌ جمهوري‌ اسلامي‌ ايران‌ و به‌ منظور حفظ‌ محيط‌زيست‌ كشور از آثار زيانبار پسماندها و مديريت‌ بهينه‌ آنها، كليه‌ وزارتخانه‌ها و سازمانها و مؤسسات‌ و نهادهاي‌ دولتي‌ و نهادهاي‌ عمومي‌ غير دولتي‌ كه‌ شمول‌ قانون‌ بر آنها مستلزم‌ ذكر نام‌ مي‌باشد و كليه‌ شركتها و مؤسسات‌ و اشخاص‌ حقيقي‌ و حقوقي‌ موظفند مقررات‌ و سياستهاي‌ مقرر در اين‌ قانون‌ را رعايت‌ نمايند.

 ماده‌ 2ـ عبارات‌ و اصطلاحاتي‌ كه‌ در اين‌ قانون‌ به‌ كار رفته‌ است‌ داراي‌ معاني‌ زير مي‌باشد:

الف‌ـ سازمان‌: سازمان‌ حفاظت‌ محيط‌زيست .
ب‌ـ پسماند: به‌ مواد جامد، مايع‌ و گاز (غير از فاضلاب‌) گفته‌ مي‌شود كه‌ به‌ طور مستقيم‌ يا غيرمستقيم‌ حاصل‌ از فعاليت‌ انسان‌ بوده‌ و از نظر توليدكننده‌ زائد تلقي‌ مي‌شود. پسماندها به‌ پنج‌ گروه‌ تقسيم‌ مي‌شوند:
ـ پسماندهاي‌ عادي‌: به‌ كليه‌ پسماندهايي‌ گفته‌ مي‌شود كه‌ به‌ صورت‌ معمول‌ از فعاليتهاي‌ روزمره‌ انسانها در شهرها، روستاها و خارج‌ از آنها توليد مي‌شود از قبيل‌ زباله‌هاي‌ خانگي‌ و نخاله‌هاي‌ ساختماني‌.
ـ پسماندهاي‌ پزشكي‌ (بيمارستاني‌): به‌ كليه‌ پسماندهاي‌ عفوني‌ و زيان‌آور ناشي‌ از بيمارستانها، مراكز بهداشتي‌، درماني‌، آزمايشگاههاي‌ تشخيص‌ طبي‌ و ساير مراكز مشابه‌ گفته‌ مي‌شود. ساير پسماندهاي‌ خطرناك‌ بيمارستاني‌ از شمول‌ اين‌ تعريف‌ خارج‌ است‌

 ـ پسماندهاي‌ ويژه‌: به‌ كليه‌ پسماندهايي‌ گفته‌ مي‌شود كه‌ به‌ دليل‌ بالا بودن‌ حداقل‌ يكي‌ از خواص‌ خطرناك‌ از قبيل‌ سميت‌، بيماري‌زايي‌، قابليت‌ انفجار يا اشتعال‌، خورندگي‌ و مشابه‌ آن‌ به‌ مراقبت‌ ويژه‌ نياز داشته‌ باشد و آن‌ دسته‌ از پسماندهاي‌ پزشكي‌ و نيز بخشي‌ از پسماندهاي‌ عادي‌، صنعتي‌، كشاورزي‌ كه‌ نياز به‌ مديريت‌ خاص‌ دارند جزء پسماندهاي‌ ويژه‌ محسوب‌ مي‌شوند.
ـ پسماندهاي‌ كشاورزي‌: به‌ پسماندهاي‌ ناشي‌ از فعاليتهاي‌ توليدي‌ در بخش‌ كشاورزي‌ گفته‌ مي‌شود از قبيل‌ فضولات‌، لاشه‌ حيوانات‌ (دام‌، طيور و آبزيان‌) محصولات‌ كشاورزي‌ فاسد يا غيرقابل‌ مصرف.
ـ پسماندهاي‌ صنعتي‌:<BR> به‌ كليه‌ پسماندهاي‌ ناشي‌ از فعاليتهاي‌ صنعتي‌ و معدني‌ و پسماندهاي‌ پالايشگاهي‌ صنايع‌ گاز، نفت‌ و پتروشيمي‌ و نيروگاهي‌ و امثال‌ آن‌ گفته‌ مي‌شود از قبيل‌ براده‌ها، سرريزها و لجن‌هاي‌ صنعتي‌.
ج‌ـ مديريت‌ اجرايي‌ پسماند: شخصيت‌ حقيقي‌ يا حقوقي‌ است‌ كه‌ مسئول‌ برنامه‌ريزي‌، ساماندهي‌، مراقبت‌ و عمليات‌ اجرايي‌ مربوط‌ به‌ توليد، جمع‌آوري‌، ذخيره‌سازي‌، جداسازي‌، حمل‌ و نقل‌، بازيافت‌، پردازش‌ و دفع‌ پسماندها و همچنين‌ آموزش‌ و اطلاع‌رساني‌ در اين‌ زمينه‌ مي‌باشد.

1ـ دفع‌: كليه‌ روشهاي‌ از بين‌ بردن‌ يا كاهش‌ خطرات‌ ناشي‌ از پسماندها از قبيل‌ بازيافت‌، دفن‌ بهداشتي‌، زباله‌سوزي‌.

 2ـ پردازش‌: كليه‌ فرايندهاي‌ مكانيكي‌، شيميايي‌، بيولوژيكي‌ كه‌ منجر به‌ تسهيل‌ در عمليات‌ دفع‌ گردد.

دـ منظور از آلودگي‌ همان‌ تعريف‌ مقرر در ماده‌ (9) قانون‌ حفاظت‌ و بهسازي‌ محيط‌زيست‌ـ مصوب‌ 1353/3/28ـ است‌.

 تبصره‌ 1ـ پسماندهاي‌ پزشكي‌ و نيز بخشي‌ از پسماندهاي‌ عادي‌، صنعتي‌ و كشاورزي‌ كه‌ نياز به‌ مديريت‌ خاص‌ دارند، جزو پسماندهاي‌ ويژه‌ محسوب‌ مي‌شوند.

تبصره‌ 2ـ فهرست‌ پسماندهاي‌ ويژه‌ از طرف‌ سازمان‌، با همكاري‌ دستگاههاي‌ ذي‌ربط‌ تعيين‌ و به‌ تصويب‌ شورايعالي‌ حفاظت‌ محيط‌زيست‌ خواهد رسيد.

 تبصره‌ 3ـ پسماندهاي‌ ويژه‌ پرتوزا تابع‌ قوانين‌ و مقررات‌ مربوط‌ به‌ خود مي‌باشند.

تبصره‌ 4ـ لجن‌هاي‌ حاصل‌ از تصفيه‌ فاضلابهاي‌ شهري‌ و تخليه‌ چاههاي‌ جذبي‌ فاضلاب‌ خانگي‌ در صورتي‌ كه‌ خشك‌ يا كم‌ رطوبت‌ باشند، در دسته‌ پسماندهاي‌ عادي‌ قرار خواهند گرفت‌.

ماده‌ 3ـ مؤسسه‌ استاندارد و تحقيقات‌ صنعتي‌ ايران‌ موظف‌ است‌ با همكاري‌ وزارت‌ بهداشت‌، درمان‌ و آموزش‌ پزشكي‌ و ساير دستگاهها حسب‌ مورد، استاندارد كيفيت‌ و بهداشت‌ محصولات‌ و مواد بازيافتي‌ و استفاده‌هاي‌ مجاز آنها را تهيه‌ نمايد.

 ماده‌ 4ـ دستگاههاي‌ اجرايي‌ ذي‌ربط‌ موظفند جهت‌ بازيافت‌ و دفع‌ پسماندها تدابير لازم‌ را به‌ ترتيبي‌ كه‌ در آيين‌نامه‌هاي‌ اجرايي‌ اين‌ قانون‌ مشخص‌ خواهد شد، اتخاذ نمايند.

 آيين‌نامه‌ اجرايي‌ مذكور مي‌بايستي‌ دربرگيرنده‌ موارد زير نيز باشد:

 1ـ مقررات‌ تنظيم‌ شده‌ موجب‌ گردد تا توليد و مصرف‌، پسماند كمتري‌ ايجاد نمايد.

2ـ تسهيلات‌ لازم‌ براي‌ توليد و مصرف‌ كالاهايي‌ كه‌ بازيافت‌ آنها سهل‌تر است‌، فراهم‌ شود و توليد و واردات‌ محصولاتي‌ كه‌ دفع‌ و بازيافت‌ پسماند آنها مشكل‌تر است‌، محدود شود.

 3ـ تدابيري‌ اتخاذ شود كه‌ استفاده‌ از مواد اوليه‌ بازيافتي‌ در توليد گسترش‌ يابد.
4ـ مسئوليت‌ تأمين‌ و پرداخت‌ بخشي‌ از هزينه‌هاي‌ بازيافت‌ بر عهده‌ توليدكنندگان‌ محصولات‌ قرار گيرد. ماده‌ 5ـ مديريت‌هاي‌ اجرايي‌ پسماندها موظفند براساس‌ معيارها و ضوابط‌ وزارت‌ بهداشت‌، درمان‌ و آموزش‌ پزشكي‌ ترتيبي‌ اتخاذ نمايند تا سلامت‌، بهداشت‌ و ايمني‌ عوامل‌ اجرايي‌ تحت‌ نظارت‌ آنها تأمين‌ و تضمين‌ شود. ماده‌ 6ـ سازمان‌ صدا و سيماي‌ جمهوري‌ اسلامي‌ ايران‌ و ساير رسانه‌هايي‌ كه‌ نقش‌ اطلاع‌رساني‌ دارند و همچنين‌ دستگاههاي‌ آموزشي‌ و فرهنگي‌ موظفند جهت‌ اطلاع‌رساني‌ و آموزش‌، جداسازي‌ صحيح‌، جمع‌آوري‌ و بازيافت‌ پسماندها اقدام‌ و با سازمانها و مسئولين‌ مربوط‌ همكاري‌ نمايند. تبصره‌ـ وزارتخانه‌هاي‌ جهاد كشاورزي‌، صنايع‌ و معادن‌، كشور و بهداشت‌، درمان‌ و آموزش‌ پزشكي‌ به‌ منظور كاهش‌ پسماندهاي‌ كشاورزي‌، موظفند نسبت‌ به‌ اطلاع‌رساني‌ و آموزش‌ روستائيان‌ و توليدكنندگان‌ اقدام‌ لازم‌ را به‌ عمل‌ آورند.

ماده‌ 7ـ مديريت‌ اجرايي‌ كليه‌ پسماندها غير از صنعتي‌ و ويژه‌ در شهرها و روستاها و حريم‌ آنها به‌ عهده‌ شهرداري‌ها و دهياري‌ها و در خارج‌ از حوزه‌ و وظايف‌ شهرداري‌ها و دهياري‌ها به‌ عهده‌ بخشداري‌ها مي‌باشد. مديريت‌ اجرايي‌ پسماندهاي‌ صنعتي‌ و ويژه‌ به‌ عهده‌ توليدكننده‌ خواهد بود. در صورت‌ تبديل‌ آن‌ به‌ پسماند عادي‌ به‌ عهده‌ شهرداريها، دهياري‌ها و بخشداري‌ها خواهد بود. تبصره‌ـ مديريت‌هاي‌ اجرايي‌ مي‌توانند تمام‌ يا بخشي‌ از عمليات‌ مربوط‌ به‌ جمع‌آوري‌، جداسازي‌ و دفع‌ پسماندها را به‌ اشخاص‌ حقيقي‌ و حقوقي‌ واگذار نمايند.

ماده‌ 8ـ مديريت‌ اجرايي‌ مي‌تواند هزينه‌هاي‌ مديريت‌ پسماند را از توليدكننده‌ پسماند با تعرفه‌اي‌ كه‌ طبق‌ دستورالعمل‌ وزارت‌ كشور توسط‌ شوراهاي‌ اسلامي‌ بر حسب‌ نوع‌ پسماند تعيين‌ مي‌شود، دريافت‌ نموده‌ و فقط‌ صرف‌ هزينه‌هاي‌ مديريت‌ پسماند نمايد.

ماده‌ 9ـ وزارت‌ كشور با هماهنگي‌ سازمان‌ موظف‌ است‌ برنامه‌ريزي‌ و تدابير لازم‌ براي‌ جداسازي‌ پسماندهاي‌ عادي‌ را به‌ عمل‌ آورده‌ و برنامه‌ زمان‌بندي‌ آن‌ را تدوين‌ نمايد. مديريت‌هاي‌ اجرايي‌ مندرج‌ در ماده‌ (7) اين‌ قانون‌ موظفند در چارچوب‌ برنامه‌ فوق‌ و در مهلتي‌ كه‌ در آيين‌نامه‌ اجرايي‌ اين‌ قانون‌ پيش‌بيني‌ مي‌شود، كليه‌ پسماندهاي‌ عادي‌ را به‌ صورت‌ تفكيك‌ شده‌ جمع‌آوري‌، بازيافت‌ يا دفن‌ نمايند.

ماده‌ 10ـ وزارت‌ كشور موظف‌ است‌ در اجراي‌ وظايف‌ مندرج‌ در اين‌ قانون‌ ظرف‌ مدت‌ شش‌ ماه‌ پس‌ از تصويب‌ اين‌ قانون‌ نسبت‌ به‌ تهيه‌ دستورالعمل‌ تشكيلات‌ و سامان‌دهي‌ مديريت‌ اجرايي‌ پسماندها در شهرداريها، دهياري‌ها و بخشداري‌ها اقدام‌ نمايد.

 ماده‌ 11ـ سازمان‌ موظف‌ است‌ با همكاري‌ وزارتخانه‌هاي‌ بهداشت‌، درمان‌ و آموزش‌ پزشكي‌ (در مورد پسماندهاي‌ پزشكي‌)، صنايع‌ و معادن‌، نيرو و نفت‌ (در مورد پسماندهاي‌ صنعتي‌ و معدني‌)، جهاد كشاورزي‌ (در مورد پسماندهاي‌ كشاورزي‌) ضوابط‌ و روشهاي‌ مربوط‌ به‌ مديريت‌ اجرايي‌ پسماندها را تدوين‌ و در شورايعالي‌ حفاظت‌ محيط‌زيست‌ به‌ تصويب‌ برساند. وزارتخانه‌هاي‌ مذكور مسئول‌ نظارت‌ بر اجراي‌ ضوابط‌ و روشهاي‌ مصوب‌ هستند.

ماده‌ 12ـ محل‌هاي‌ دفن‌ پسماندها براساس‌ ضوابط‌ زيست‌محيطي‌ توسط‌ وزارت‌ كشور با هماهنگي‌ سازمان‌ و وزارت‌ جهاد كشاورزي‌ تعيين‌ خواهد شد.

تبصره‌ 1ـ شورايعالي‌ شهرسازي‌ و معماري‌ موظف‌ است‌ در طرحهاي‌ ناحيه‌اي‌ جامع‌، مناطق‌ مناسبي‌ را براي‌ دفع‌ پسماندها در نظر بگيرد.

تبصره‌ 2ـ وزارت‌ كشور موظف‌ است‌ اعتبارات‌، تسهيلات‌ و امكانات‌ لازم‌ را جهت‌ ايجاد و بهره‌برداري‌ از محل‌هاي‌ دفع‌ پسماندها رأساً يا توسط‌ بخش‌ خصوصي‌ فراهم‌ نمايد.

 ماده‌ 13ـ مخلوط‌ كردن‌ پسماندهاي‌ پزشكي‌ با ساير پسماندها و تخليه‌ و پخش‌ آنها در محيط‌ و يا فروش‌، استفاده‌ و بازيافت‌ اين‌ نوع‌ پسماندها ممنوع‌ است‌.

 ماده‌ 14ـ نقل‌ و انتقال‌ برون‌ مرزي‌ پسماندهاي‌ ويژه‌ تابع‌ مقررات‌ كنوانسيون‌ بازل‌ و با نظارت‌ مرجع‌ ملي‌ كنوانسيون‌ خواهد بود. نقل‌ و انتقال‌ درون‌ مرزي‌ پسماندهاي‌ ويژه‌ تابع‌ آيين‌نامه‌ اجرايي‌ مصوب‌ هيأت‌ وزيران‌ خواهد بود.

 ماده‌15ـ توليدكنندگان‌ آن‌ دسته‌ از پسماندهايي‌ كه‌ داراي‌ يكي‌ از ويژگي‌هاي‌ پسماندهاي‌ ويژه‌ نيز مي‌باشند، موظفند با بهينه‌سازي‌ فرآيند و بازيابي‌ پسماندهاي‌ خود را به‌ حداقل‌ برسانند و در مواردي‌ كه‌ حدود مجاز در آيين‌نامه‌ اجرايي‌ اين‌ قانون‌ پيش‌بيني‌ شده‌ است‌، در حد مجاز نگهدارند.

 ماده‌ 16ـ نگهداري‌، مخلوط‌ كردن‌، جمع‌آوري‌، حمل‌ و نقل‌، خريد و فروش‌، دفع‌، صدور و تخليه‌ پسماندها در محيط‌ بر طبق‌ مقررات‌ اين‌ قانون‌ و آيين‌نامه‌ اجرايي‌ آن‌ خواهد بود. در غير اين‌ صورت‌ اشخاص‌ متخلف‌ به‌ حكم‌ مراجع‌ قضايي‌ به‌ جزاي‌ نقدي‌ در بار اول‌ براي‌ پسماندهاي‌ عادي‌ از پانصد هزار (500/00) ريال‌ تا يكصد ميليون‌ (10/000/000) ريال‌ و براي‌ ساير پسماندها از دوميليون‌ (2/000/00) ريال‌ تا يكصد ميليون‌ (100/000/000) ريال‌ و در صورت‌ تكرار، هربار به‌ دو برابر مجازات‌ قبلي‌ در اين‌ ماده‌ محكوم‌ مي‌شوند. متخلفين‌ از حكم‌ ماده‌ (13) به‌ جزاي‌ نقدي‌ از دو ميليون‌ (2/000/000) ريال‌ تا يكصد ميليون‌ (100/000/000) ريال‌ و در صورت‌ تكرار به‌ دو برابر حداكثر مجازات‌ و در صورت‌ تكرار مجدد هر بار به‌ دو برابر مجازات‌ بار قبل‌ محكوم‌ مي‌شوند.

 ماده‌ 17ـ متخلفين‌ از حكم‌ ماده‌ (14) اين‌ قانون‌ موظفند پسماندهاي‌ مشمول‌ كنوانسيون‌ بازل‌ را به‌ كشور مبدأ اعاده‌ و يا در صورت‌ امكان‌ معدوم‌ كردن‌ در داخل‌ تحت‌ نظارت‌ و طبق‌ نظر سازمان‌ (مرجع‌ ملي‌ كنوانسيون‌ مذكور در ايران‌) با هزينه‌ خود به‌ نحو مناسب‌ دفع‌ نمايند. در غير اين‌ صورت‌ به‌ مجازاتهاي‌ مقرر در ماده‌ (16) محكوم‌ خواهند شد.

 ماده‌ 18ـ در شرايطي‌ كه‌ آلودگي‌، خطر فوري‌ براي‌ محيط‌ و انسان‌ دارد، با اخطار سازمان‌ و وزارت‌ بهداشت‌، درمان‌ و آموزش‌ پزشكي‌، متخلفين‌ و عاملين‌ آلودگي‌ موظفند فوراً اقداماتي‌ را كه‌ منجر به‌ بروز آلودگي‌ و تخريب‌ محيط‌زيست‌ مي‌شود متوقف‌ نموده‌ و بلافاصله‌ مبادرت‌ به‌ رفع‌ آلودگي‌ و پاكسازي‌ محيط‌ نمايند. در صورت‌ استنكاف‌، مرجع‌ قضايي‌ خارج‌ از نوبت‌ به‌ موضوع‌ رسيدگي‌ و متخلفين‌ و عاملين‌ را علاوه‌ بر پرداخت‌ جريمه‌ تعيين‌ شده‌ ملزم‌ به‌ رفع‌ آلودگي‌ و پاكسازي‌ خواهد نمود.

ماده‌ 19ـ در تمام‌ جرايم‌ ارتكابي‌ مذكور، مرجع‌ قضايي‌ مرتكبين‌ را علاوه‌ بر پرداخت‌ جريمه‌ به‌ نفع‌ صندوق‌ دولت‌، به‌ پرداخت‌ خسارت‌ به‌ اشخاص‌ و يا جبران‌ خسارت‌ وارده‌ بنا به‌ درخواست‌ دستگاه‌ مسئول‌ محكوم‌ خواهد نمود.

ماده‌ 20 ـ خودروهاي‌ تخليه‌كننده‌ پسماند در اماكن‌ غيرمجاز، علاوه‌ بر مجازاتهاي‌ مذكور، به‌ يك‌ تا ده‌ هفته‌ توقيف‌ محكوم‌ خواهند شد. تبصره‌ـ در صورتي‌ كه‌ محل‌ تخليه‌، معابر عمومي‌ شهري‌ و بين‌ شهري‌ باشد، به‌ حداكثر ميزان‌ توقيف‌ محكوم‌ مي‌شوند.

ماده‌ 21ـ درآمد حاصل‌ از جرايم‌ اين‌ قانون‌ به‌ حساب‌ خزانه‌داري‌ كل‌ كشور واريز و همه‌ ساله‌ معادل‌ وجوه‌ واريزي‌ از محل‌ اعتبارات‌ رديف‌ خاصي‌ كه‌ در قوانين‌ بودجه‌ سنواتي‌ پيش‌بيني‌ مي‌شود، در اختيار دستگاههايي‌ كه‌ در آيين‌نامه‌ اجرايي‌ اين‌ قانون‌ تعيين‌ خواهند شد، قرار خواهد گرفت‌ تا صرف‌ آموزش‌، فرهنگ‌سازي‌، اطلاع‌رساني‌ و رفع‌ آلودگي‌ ناشي‌ از پسماندها، حفاظت‌ از محيط‌زيست‌ و تأمين‌ امكانات‌ لازم‌ در جهت‌ اجراي‌ اين‌ قانون‌ گردد.

 ماده‌ 22ـ آيين‌نامه‌ اجرايي‌ اين‌ قانون‌ توسط‌ سازمان‌ با همكاري‌ وزارت‌ كشور و ساير دستگاههاي‌ اجرايي‌ ذي‌ربط‌ حداكثر ظرف‌ مدت‌ شش‌ ماه‌ تهيه‌ و به‌ تصويب‌ هيأت‌ وزيران‌ مي‌رسد.

 ماده‌ 23ـ نظارت‌ و مسئوليت‌ حسن‌ اجراي‌ اين‌ قانون‌ بر عهده‌ سازمان‌ مي‌باشد. قانون‌ فوق‌ مشتمل‌ بر بيست‌ و سه‌ ماده‌ و نه‌ تبصره‌ در جلسه‌ علني‌ روز يكشنبه‌ مورخ‌ بيستم‌ ارديبهشت‌ ماه‌ يكهزار و سيصد و هشتاد و سه‌ مجلس‌ شوراي‌ اسلامي‌ تصويب‌ و در تاريخ‌ 1383/3/9 به‌ تأييد شوراي‌ نگهبان‌ رسيده‌ است‌.

 

EIA (ارزيابي اثرات محيط زيستي)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

EIA يا ارزيابي اثرات زيست محيطي، رويكردي است كه به بررسي اثرات و پيامدهاي يك پروژه بر محيط‌ زيست، قبل از اجراي پروژه و در حين انجام آن، مي‌پردازد.
يكي از روشهايي كه در پروژه هاي صنعتي و فعاليتهاي معدني جهت رعايت ضوابط مربوط به محيط زيست استفاده مي شود، انجام مطالعات ارزيابي زيست محيطي است. بدون شك ارزيابي زيست محيطي معادن، علاوه بر حفظ محيط زيست، از نظر اقتصادي نيز توجيه پذير مي باشد.
فعاليت‌هايي نظير احداث سد، كارخانه، شهرك صنعتي‌، معدن و هر نوع فعاليت توسعه‌اي، نيازمند ارزيابي از نوع (EIA) مي‌باشند.
پيشينه قانوني ارزيابي محيط زيستي در ايران
در قوانين، مقررات و ضوابط سوابق کشور، اصطلاح متداول و شناخته شده ای تحت عنوان ارزيابی اثرات محيط زيستي (EIA) وجود نداشت و حتی انجام مراحل ارزيابی نيز در شکل و مفهوم حاضر در مقررات قانونی گذشته پيش بينی نگرديده بود.
برای نخستين بار در سال 1354در آيين نامه جلوگيری از آلودگی هوا مصوب 29/4/54 کميسيون های مجلس وقت ، صدور پروانه ، تاسيس هر نوع کارخانه وکارگاه جديد وتوسعه و تغييرکارخانجات و کارگاههای موجود موکول به رعايت مقررات و ضوابط حفاظت و بهسازی محيط زيست شده بود.
در سال 58 با کوچک شدن ساختار تشکيلاتی سازمان حفاظت محيط زيست دفتر بررسی اثرات توسعه نيزمنحل گرديد.مجددا در سالهای اخير، واحد مذکور با عنوان دفتر ارزيابی زيست محيطی در حوزه معاونت محيط زيست انسانی سازمان حفاظت محيط زيست ايجاد گرديده و اجرای مقررات نظارتی مربوط به ارزيابی اثرات زيست محيطی طرحها و پروژه های توسعه را بر عهده دارد.
قوانين مربوط به ارزيابی اثرات محيط زيستي
فهرست بخشی ازقوانين و مقررات مربوط به ارزيابی اثرات عبارتند از:
- اصل پنجاهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ايران
- قانون برنامه دوم و سوم توسعه کشور، مصوب سالهای 1373و 1379مجلس
- آيين نامه جلوگيری از آلودگی هوا ،مصوب سال 1374مجلس
- تصويب نامه هيات وزيران درمورد ضوابط و معيارهای استقرار صنايع ، مصوب سال 1378
- صورتجلسه شماره 138 شورايعالی حفاظت محيط زيست در مورد ارزيابی اثرات محيط زيستي، مصوب سال 1376
- ماده 105 قانون برنامه سوم توسعه ،مصوب سال 1379 و....
در حال حاضر مهمترين و معتبرترين قانون مرتبط با ارزيابی محيط زيستي که تا پايان سال 1383 به عنوان مستند قانونی مورد استفاده و بهره برداری می باشد ماده (105) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی ،اجتماعی و فرهنگی می باشد که متن کامل آن به قرار زير است :
(( کليه طرحها و پروژه های بزرگ توليدی و خدماتی بايد پيش از اجرا و در مرحله انجام مطالعات امکان سنجی و مکان يابی بر اساس ضوابط پيشنهادی شورايعالی حفاظت محيط زيست و مصوب هيات وزيران مورد ارزيابی محيط زيستي قرار گيرند. رعايت نتايج ارزيابی توسط مجريان طرحها و پروژه های مذکور الزامی است.نظارت بر حسن اجرای اين ماده بر عهده سازمان برنامه و بودجه می باشد.))
فهرست پروژه‌هاي مشمول ارزيابي اثرات محيط زيستي
1- كارخانجات پتروشيمي درهر مقياس
2- پالايشگاه‌ها در هر مقياس
3- نيروگاه‌ها با ظرفيت توليدي بيش از 100مگاوات
4- صنايع فولاد در دو بخش زير:
الف- واحدهاي تهيه‌كننده خوراك ذوب و ذوب با ظرفيت توليدي بيش از 300 هزارتن در سال
ب- واحدهاي نورد
5- سدها و سازهاي ديگر آبي در سه بخش زير:
الف- سدها با ارتفاع بيش از 15متر و يا داراي ساختارهاي جنبي بيش از 40 هكتار و يا مساحت درياچه بيش از 400 هكتار
تبصره 1: سدهاي باطله (نگهدارنده مواد آلوده) در هر اندازه شامل ارزيابي محيط‌زيستي مي‌باشند.
ب- درياچه‌هاي انسان‌ساخت در مساحت بيش از400 هكتار
تبصره2: اندازه درياچه‌هاي پرورش آبزيان در مقياس كوچكتر از 400هكتار با هماهنگي وزرات جهادسازندگي و سازمان حفاظت محيط‌زيست تعيين مي‌شود.
ج- طرح‌ها و پروژه‌هاي آبياري و زهكشي در وسعت بيش از 5‌هزار هكتار
6- شهرك‌هاي صنعتي (با هر عنوان) در وسعت بيش از يكصد‌هكتار
7- فرودگاه‌ها با طول باند بيش از 2هزار متر
8- واحدهاي كشت و صنعت در وسعت بيش از 5‌ هزار هكتار
9- كشتارگاه‌هاي بزرگ صنعتي
10- مراكز دفن زباله براي شهرهايي با جمعيت بيش از 200 هزار نفر و شهرهاي جديد
11- مراكز بازيافت صنعتي زباله (كارخانه‌هاي كمپوست)
12- طرح‌هاي خطوط نفت و گاز
13 - طرح‌هاي سكوهاي نفتي
14- طرح‌هاي ذخيره‌گاه‌هاي نفتي
15- طرح‌هاي بزرگ جنگلداري
16- طرح‌ها و پروژه‌هاي بزرگ راه‌ كشور
17 - طرح‌ها و پروژه‌هاي بزرگ راه‌‌آهن كشور
18- طرح ها و پروژه‌هاي گردشگري
19- كارگاه‌ها و مجتمع‌هاي صنعتي و خدمات مربوطه بيش از 5 هزار‌مترمربع
20- نمايشگاه‌هاي دايمي، صنعتي و خدماتي بيش از10 هزار‌مترمربع
21- انبارهاي مواد شيميايي و كالاهاي خطرناك بيش از 5 هزار‌مترمربع
22- كارگاه‌هاي فعاليت‌هاي عمراني و راه‌سازي بيش از 10 هزار‌متر‌مربع
23- ذخيره‌گاه‌هاي مواد سوختي بيش از 1ميليون‌ليتر
24- پايانه‌هاي بار و مسافر بيش از 2 هزار‌مترمربع
25- واحدهاي پرورش طيور، دام و ساير حيوانات اهلي و وحشي بيش از 5 هكتار
26- واحدهاي پرورش ماهي و ساير آبزيان بيش از 10هزار‌مترمربع
27- طرح‌هاي سازه‌هاي دريايي، بنادر صيادي، پايانه‌هاي نفت و گاز و عمليات لايروبي در هر مقياس
28- طرح‌هاي تاسيسات آبي و بهداشتي
29- شبكه جمع‌آوري و واحدهاي تصفيه و دفع فاضلاب در مقياس شهري
30-تصفيه‌خانه بزرگ آب در مقياس شهري (بيش از 5‌‌ هزار‌مترمربع در شبانه‌روز)
31- طرح‌هاي دفع و دفن پسماند در مقياس شهري
32- مراكز نظامي و آموزشي بيش از 5 هزار مترمربع
33- شهرك‌هاي گردشگري بيش از 10هزار مترمربع
34-شهرك‌هاي سينمايي بيش از 5 هزار مترمربع
35- پارك‌ها و يا اردوگاه‌هاي تفريحي، آموزشي و پژوهشي و ورزشي بيش از 10هزار مترمربع
36- معدن مس حداقل ظرفيت استخراجي يك‌‌ميليون تن در سال
37- معدن سنگ آهن حداقل ظرفيت استخراجي 600 هزار تن
38- معدن سنگ طلا با هر ظرفيتي
39- سرب و روي حداقل ظرفيت استخراجي يكصد هزار تن در سال
40-معادن ساير فلزات حداقل ظرفيت استخراجي 100هزار تن
41- زغال‌سنگ حداقل ظرفيت استخراجي80 هزار تن در سال
42- نمك آبي در سطح بيش از 400 هكتار
43- كارخانجات سيمان
44- كارخانجات توليد قند و شكر
45- كارخانجات توليد گچ و آهك صنعتي
46- واحدهاي توليد مواد اوليه بهداشتي، آرايشي و داروسازي
47- كارخانجات بزرگ توليد قطعات خودرو داراي هر سه واحد ذوب، ريخته‌گري و آبكاري
48- واحدهاي تصفيه دوم روغن موتور
49- طرح‌هاي احداث و بهره‌برداري از ميادين نفت و گاز جديد با بيش از 10 حلقه چاه و همچنين طرح‌هاي توسعه ميادين نفت و گاز موجود در صورتي كه بعد از توسعه تعداد چاه‌ها به بيش از 10 حلقه برسد
اهداف ارزيابی محيط زيستی
مطالعات ارزيابی اثرات محيط زيستی دارای دو هدف بلند مدت وکوتاه مدت به شرح زير می باشد :
الف : اهداف کوتاه مدت
- تعيين اقدامات اصلاحی مناسب و درج آن در برنامه پروژه
- پيش بينی پروژه پيامدهای محيط زيستی مهم و ماندگار
- تعيين ويژگی های پيامدهای محيط زيستی مهم و ماندگار پيش بينی نشده
- تعيين درآمد ها و هزينه های محيط زيستی پروژه
ب : اهداف بلند مدت
ارزيابی تمام پيامدهايي که پروژه پيشنهادی توسعه اعم از خصوصی يا دولتی در محيط زيست ايجاد می کند.
نيازها و ضرورتهای ارزيابی محيط زيستی
ارزيابی يکی ازروش‌های مقبول برای دستيابی به اهداف توسعه پايداراست ومي‌تواند به‌عنوان يک ابزار‌ برنامه ر‌يزی در دسترس برنامه ريزان، مديران وتصميم گيرندگان قرارگيرد تا براساس آن بتواننداثرات بالقوه محيط زيستی که درنتيجه اجرای پروژه های عمرانی وتوسعه پديدارمی شوند را شناسايي نموده و گزينه های منطقی جهت رفع کاهش آنها انتخاب کنند.
مشکلات ارزيابی محيط زيستي
علی رغم مفيد بودن اجرای ارزيابی محيط زيستی پروژه ها کهبدون اعمال آنها امکان تخريب محيط بيشتر می گردد ، به کارگيری ارزيابی مورد قبول نيز دارای نارسايی هايی است که عمده ترين آنها عبارتند از :
- ارزيابی‌محيط زيستی، ديدگاه‌های خود را بر روی آثارمنفی اجرای يک پروژه متمرکز می کند.ليکن طراحان نکات مثبت پروژه ها رامورد نظر قرارمی دهند.اين نگرش‌ها نوعی عدم تفاهم تلقی می شود.
- برای ارزيابی محيط زيستی به اطلاعات جامع و نيز بکارگيری افراد متخصص و کار آموز ارزيابی محيط زيستی نياز می باشد.چون با توجه به اينکه امکان انجام ارزيابی تا قبل از مراحل پايان طراحی و برنامه ريزی پروژه ها وجود ندارد، بنابراين هرگونه تغيير مبتنی از اعمال ديدگاه‌های‌ارزيابی منجر به بروز مشکلات و پرهزينه شدن پروژه می شود.

مديريت محيط زيست

هر چند صنعت و توسعه آن، رشد و شكوفايي در ابعاد مختلف زندگي بشر، به ويژه در بعد اقتصادي به وجود آورده و به، تاسيس مراكز توليدي و صنعتي نوين، استفاده از فن آوري هاي پيشرفته در زمينه بهره برداري بهينه از منابع و امكانات موجود در طبيعت، گسترش شهرها، ازدياد و تنوع كالا و خدمات و مانند آن انجاميده است، اما از آنجا كه توسعه اقتصادي كشورها در مراحل نخست مبتني بر ملاحظات زيست محيطي نبوده، خسارت هاي شديدي را به محيط زيست وارد كرده است.
در اين زمينه مي توان به بروز حوادث ناگوار زيست محيطي مانند حادثه انفجار در بوپال هند و نيز حادثه اتمي چرنويل روسيه و آلودگي هاي گوناگون وارده به محيط زيست به ويژه محيط زيست طبيعي و انسان اشاره كرد. همچنين افزايش وسايل نقليه موتوري را كه از سوخت فسيلي استفاده مي كند و روز به روز به تعداد آنها نيز افزوده مي شود بعنوان عوامل آلاينده هوا نام برد.
كارخانه ها و مراكز صنعتي با توليد فاضلاب و پسابهاي آلوده و گاهي كشنده، زيان هاي غير قابل جبراني به محيط زيست وارد مي كنند. عملكرد بشر در اين زمينه تا آنجا ادامه يافته، كه اقليم مناطق را دگرگون كرده و رودهاو درياهاي آلوده به وجود آورده و در يك كلام بشر تعادل موجود در طبيعت را بر هم زده و در آن بي نظمي و نابساماني بوجود آورده است.
محيط زيست دچار آلايندگي و تخريب شده و در نتيجه آب و هواي كره زمين كه نقش بسزايي در سلامت و حيات آدمي و ديگر موجودات دارد در وضعيت نامطلوبي قرار گرفت و با گسترش اين امر در ابعاد ديگر محيط زيست، فاجعه اي بنام (بحران محيط زيست) در عرصه جهاني پديد آمده است.
اين نابساماني هاي موجود در طبيعت و آلودگي هاي زيست محيطي را بايد ناشي از بهره وري نادرست انسان از طبيعت و منابع آن دانست. در چند سال اخير بتدريج آگاهي مردم جهان درباره خطراتي كه محيط زندگاني آنها را تهديد مي كند فزوني يافته و در همين راستا انجمن ها، گروهها و سازمان هاي طرفدار محيط زيست تشكيل شده اند و به گونه اي فعال و مستمر با علل و عوامل مخرب زيست محيطي (بخصوص در بعد جهاني) به مبارزه برخاسته اند. يكي از اين تشكيلات، موسوم به سبزها يا صلح سبز و سازمان هايي نظير آن، تلاش مي كنند تا توجه مردم جهان را بيش از پيش به واقعيات زيست محيطي و لزوم حمايت از آن در جهت حفظ و استمرار نسل بشر و ديگر موجودات جلب كنند. در ايران نيز از چندي پيش اقداماتي شروع شده و بسياري از موسسه ها و انجمن هاي خصوصي و غير دولتي مانند انجمن متخصصان محيط زيست، انجمن دانشجويان طرفدار محيط زيست، انجمن زنان مبارزه با آلودگي هوا در همين راستا شكل گرفته اند.
فعاليت هاي انسان در راستاي توسعه، بهر طريقي كه باشد، اثرات مختلفي بر محيط زيست خواهد داشت و اين اثرات بيشتر ناشي از توسعه صنعتي و معدني است. گرچه نمي توان از رشد و توسعه مورد نياز جامعه بشري چشم پوشيد، ولي مي توان نسبت به استاندارد كردن كوشيد و معيارها و مقررات زيست محيطي را تدوين و تقويت كرد. از طرفي رشد و توسعه نيازهاي بشري نبايد به بهاي نابودي منابع طبيعي تمام شود. با توجه به اينكه هر فعاليتي، كليه فعاليت ها در راستاي هر هدفي مي بايست در چهارچوب تعادل زيست محيطي و ظرفيت هاي محدود طبيعت مورد بررسي قرار گيرد. با توجه به مشكلات پيش آمده بحث جديدي در دنيا، بنام مديريت محيط زيست در كنار ساير رشته هاي مديريت به وجود آمده كه از اهميت زيادي برخوردار است. مديريت محيط زيست با پايه هاي علمي و پژوهشي جديد مي تواند در دراز مدت بحران آلودگي محيط زيست را كاهش دهد و به حداقل برساند.
آنچه در اين زمينه و در كشور ما مورد نياز است، اينكه مسئولان و دست اندركاران محيط زيست نسبت به مديريت محيط زيست توجه بيشتري داشته باشند و اين بخش از مديريت را در چارچوب برنامه هاي خود تقويت و در سطح كشور به طور فراگير گسترش دهند. راهكارهاي علمي مديريت محيط زيست مي تواند به كاهش معضلات زيست محيطي بيانجامد.
منبع : اينترنت

از آلودگي هوا چه ميدانيم ؟

ساليانه 3 ميليون نفر در اثر آلودگي هوا جان خود را از دست مي دهند كه 90 درصد آنان در كشورهاي توسعه يافته هستند.دربعضي كشورها تعداد افرادي كه دراثر همين عامل جان خود را از دست مي‌دهند بيشتر از قربانيان سوانح رانندگي است. اين مرگ و مير بطور خاص مربوط به آسم، برونشيت - تنگي نفس و حملات قلبي و آلرژي هاي مختلف تنفسي است
تعريف آلودگي هوا
آلودگي هوا به وجود هر ماده اي در هوا كه ميتواند براي انسان يا محيط او مضر باشد اطلاق مي گردد. آلاينده ها ممكن است طبيعي و يا ساخته دست بشر باشند و ممكن است به اشكال مختلف ذرات جامد يا قطرات مايع يا گاز باشند كه بالغ بر 180 آلاينده مي باشند.
منابع انتشار آلاينده هاي هوا
منابع آلوده كننده هوا به دو قسمت طبيعي و مصنوعي تقسيم بندي مي شود
منابع طبيعي

_ فعاليت هاي آتشفشانها و آتش سوزي جنگل‌ها
_ گرد و غبار طبيعي
_ گاز رادون ناشي از كاني هاي زمين 
_ دود و مونواكسيد كربن ناشي از آتش سوزي ها
_ درختان كاج كه تركيبات آلي را از خود متصاعد مي كنند
منابع مصنوعي
وسايل نقليه موتوري مشكلي اساسي هستند كه دي اكسيد نيتروژن كه مهمترين آلوده كننده هوا است را توليد مي كنند .ساير منابع مصنوعي آلوده كننده هوا عبارتند زغال سنگ سوزها ، صنايع مختلف آلودگيهاي ناشي از سوزاندن بقاياي كشاورزي و ...
آلاينده ها ي هوا
تركيبات آلوده كننده هوا به دو قسمت گازها و ذرات جامد تقسيم مي شوند
ذرات جامد
دسته اول: ذراتي كه داراي قطر كمتراز 10 ميكرومتر هستند
دسته دوم: ذراتي كه  داراي قطر كمتر از 5/2 ميكرومتر هستند . ذرات با قطر كمتر از 5/2 ميكرومتر براي سلامتي زيانبارترند
گازها
شامل مونواكسيد كربن ، دي اكسيد نيتروژن ، دي اكسيد گوگرد ، هيدروكربن ها ، ازن و... مي باشند.
آلودگي هوا در منازل
دي اكسيد كربن يك گاز آلوده كننده هوا نيست ولي همواره به عنوان يك عامل مهم در بررسي كيفيت هواي منازل مورد توجه قرار گرفته است و به عنوان شاخص كيفيت هوا لحاظ مي شود . افراديكه در معرض اين هوا قرار مي گيرند ، دچار خستگي - عدم رضايت و عدم تمركز مي گردند . مواد و مصالح ساختماني مثل رنگ ها بخصوص رنگهاي با تركيبات سربي ، حشره كش ها و اسپري فرمالدئيـــد نيز مي توانند باعث آلودگي هوا در منازل گردد.
حفاظت با آلودگي هوا
در روزهايي كه اخبار و راديو تلويزيون و روزنامه ها هوا را در شرايط  بحراني اعلام مي كنند اين خبر به شما كمك مي كند كه خود را  از آلودگي هوا محافظت كنيد . AQI  ( يا شاخص كيفيت هوا ) يك شاخص براي گزارش كيفيت هواي روزانه مي باشد . AQI با اندازه گيري آلاينده هايي چون  ازن ، منواكسيد كربن ، دي اكسيد گوگرد ودي اكسيد نيتروژن و گردوغبار ( ذرات معلق 10-Pm ) محاسبه مي شود .

(PS.I) وضعيت شاخص استاندارد آلودگي
پاك : 50-0
سالم : 100-50
ناسالم : 200-100
بسيار ناسالم :  300-200
خطرناك :  بيشتر از300
در مواقع آلودگي هوا چه بايد كرد ؟
در روزهاي بحراني آلودگي هوا حتي الامكان از تردد در محدوده هاي مركزي و پر ترافيك شهر اجتناب كنيد . استفاده از وسايل حمل و نقل عمومي در سفرهاي روزانه درون شهري خود را جايگزين خودروهاي شخصي نمائيد . فعاليت يا بازي كودكان در محيطهاي باز را محدود نمائيد . و افراد مسن يا افراد با بيماريهاي قلبي ، ريوي نظير آسم ، برونشيت مزمن و نارسائي قلبي از خروج از خانه اجتناب نمايند