هر چند سیستم HSE مجموعه ای از سه عنصر بهداشت ، ایمنی و محیط زیست است اما ارتباط میان عناصر این مجموعه به شکل سیستماتیک و نظام مند می باشد. سیستم مجموعه ای از عناصر و اجزایی است که با یکدیگر در تعامل و ارتباط بوده و هدف سیستم را تامین می کند. باید توجه داشت که در این سیستم خروجی و راندمان کل سیستم بهداشت ، ایمنی و محیط زیست بیش از خروجی و راندمان مجموعه عناصر بهداشت ، ایمنی و محیط زیست می باشد . به علت ارتباط و تاثیر گذاری هر یک از عناصر HSE بر یکدیگر این تغییر موجب هماهنگی فعالیتها و فرایندهای اجرا می شود.
یکی از مزایای تفکر سیستماتیک HSE آن است که اقدامات و فعالیتهای تکراری و اضافی جهت تحقق اهداف هر یک از عناصر E, S, H به شکل منفرد از بین رفته و همه این اجزاء در جهت هدف واحدی که هدف سیستم HSE است ، با یکدیگر یکپارچه می شوند.
عناصر سیستم مدیریت HSE
- رهبری،برنامه ریزی، هماهنگی و بازنگری: این مجموعه به مفهوم رهبری مجموعه HSE و هماهنگی اهداف HSE و بازنگری برنامه HSE به شکل دوره ای می باشد.
- سازمان، وظایف و مسئولیتها و منابع: این مجموعه به مفهوم اجرای سیاستها و دستورالعملهای HSE سازمان است. هر واحدی از سازمان، استراتژیها، اهداف و اقدامات HSE را مستند می نماید.
- مدیریت موارد خطر و اثرات آن: این عنوان بیانگر وظایف مربوط به شناسایی و برآورد ریسک مرتبط با فعالیتها و عملیات و سپس کنترل آنها به منظور اطمینان از حذف یا کاهش ریسکها است و برای دستیابی به این هدف از برآورد و ارزیابی اثرات محیطی و بر آورد و ارزیابی اثرات اجتماعی استفاده می شود.
- استانداردها، رویه ها و کنترل مستندات: عبارت استاندارد به کلیه خط مشی های مدون، دستورالعملها، رویه ها و راهنمای سیستم مدیریت HSE اطلاق می گردد و اطمینان حاصل می شود که کلیه استانداردها در وضعیت به روز شده ای برای پیاده سازی HSE قرار دارند.
- پیاده سازی، نظارت و اقدامات اصلاحی: در این مرحله بر فرایندها و فعالیتهای مدیریت بهداشت و ایمنی و حفاظت از محیط زیست نظارت و در صورت لزوم اقدامات اصلاحی انجام می پذیرد.
- ممیزی: ممیزان به طور روشمند کلیه فعالیتها را به سمت کارایی و کیفیت سیستم مدیریت HSE هدایت می نمایند.
هدف و دامنه کاربرد
خطوط و راهنماي سيستم مديريتHSE توسط انجمن بين المللي توليد کنندگان نفت و گاز تهيه گرديده تا :
- موضوعات مرتبط با سيستم مديريتHSE در يک سند واحد پوشش داده شوند .
- با فعاليت هاي صنعت اکتشاف و توليد در سرتاسر دنيا مرتبط باشد .
- براي انطباق با فعاليت شرکتها و فرهنگهاي مختلفشان به اندازه کافي عمومي باشند .
- قابل کاربرد با نقش پيمانکاران اصلي و فرعي بوده و توسط آنها به رسميت شناخته شود .
- در چارچوب الزامات قانوني عمليات را تسهيل نمايد .
- به طور مناسب ارزيابي فعاليت ها را نسبت به يک استاندارد و استانداردهاي بين المللي تسهيل نمايد .
اين خطوط راهنما عناصر اصلي ضروري براي توسعه ، استقرار و نگهداري يک سيستم مديريت HSE را تشريح مي کند . آنها الزامات عملکردي خاصي را ارائه نمي دهند ولي پيشنهاد شده که شرکتها نسبت به برقراري خط مشي ها و اهداف خود با مد نظر قرار دادن اطلاعاتي در مورد خطرات مهم و اثرات زيست محيطي عملياتشان اقدام نمايند .
اين خطوط راهنما مي تواند به عنوان الگويي براي شرکتهاي عملياتي يا پيمانکاري که در جستجو براي کمک به کسب اطمينان خود و ديگران (مانند قانون گذاران ، همسايگان ، شرکاء ،مشتريان و بيمه ها ) در ارتباط با تطابق با خطمشي هاي بيان شده HSE در قالب يک سيستم مديريت هدفمند هستند ، به کار برده شوند . بعلاوه ، اين خطوط راهنما به منظور پشتيباني و نه لزوما به عنوان پيشنهادي که جايگزين سيستم ها و روشهاي موثر وکارایي موجود شرکت باشد ، به کار گرفته مي شود .